श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 फ्लिपबुक में पढ़ें

भगवद गीता · Jnana Vijnana Yogaअध्याय 7, श्लोक 22 (7.22)

मूल संस्कृत · श्रीभगवान्

स तया श्रद्धया युक्तस्तस्या राधनमीहते
लभते च ततः कामान् मयैव विहितान् हि तान्
॥ 7.22 ॥

sa tayā śraddhayā yuktastasyā rādhanamīhate
labhate ca tataḥ kāmān mayaiva vihitān hi tān

अनुवाद

"उस श्रद्धा से युक्त हो कर वह उस (देवता-रूप) की आराधना करता है, और उससे अपनी इच्छित वस्तुएँ पाता है — जो वास्तव में मेरे द्वारा ही दी जाती हैं।"

भावार्थ

शंकराचार्य — "हितान्" पदच्छेद पर। Mayaiva parameśvareṇa sarvajñena karma-phala-vibhāga-jñatayā vihitān nirmitān — मुझ सर्वज्ञ परमेश्वर ने, कर्म-फल के विभाग को जान कर, वे फल रचे। एक व्याकरण-टिप्पणी: hitān iti padacchede hitatvaṃ kāmānām upacaritaṃ kalpyam, na hi kāmā hitāḥ kasyacit — अगर "विहितान् हि तान्" की जगह "वि-हितान्" (हित-कारी) पढ़ें, तो "हित" गौण अर्थ में मानना होगा, क्योंकि कामनाएँ किसी की सच्ची हितकारी नहीं होतीं।

आचार्य रामानुज। Mat-tanu-bhūtendrādi-devatārādhanāt — मेरे शरीर-रूप इंद्र आदि की आराधना से; yadyapi ārādhana-kāle indrādayo madīyāḥ tanavaḥ … iti na jānāti tathāpi tasya vastuto mad-ārādhanatvād ārādhakābhilaṣitam aham eva vidadhāmi — उपासक न जाने कि इंद्र आदि मेरे शरीर हैं, फिर भी वास्तव में वह मेरी ही आराधना है, इसलिए उसकी इच्छा मैं ही पूरी करता हूँ।

AI-सहायता से तैयार हिन्दी प्रारूप — समीक्षा जारी है।

📖 फ्लिपबुक में पढ़ें ✉ सुधार सुझाएँ