भगवद गीता · Akshara Brahma Yogaअध्याय 8, श्लोक 7 (8.7)
मूल संस्कृत · श्रीभगवान्
तस्मात् सर्वेषु कालेषु मामनुस्मर युध्य च
मय्यर्पितमनोबुद्धिर्मामेवैष्यस्यसंशयः
॥ 8.7 ॥
tasmāt sarveṣu kāleṣu māmanusmara yudhya ca
mayyarpitamanobuddhirmāmevaiṣyasyasaṃśayaḥ
अनुवाद
"इसलिए हर समय मुझे याद रखो और युद्ध (अपना कर्तव्य) करो; मुझमें मन और बुद्धि अर्पित करके तुम निःसंदेह मुझे ही प्राप्त करोगे।"
भावार्थ
शंकराचार्य. Sarveṣu kāleṣu mām anusmara yathā-śāstram, yudhya ca yuddhaṃ ca sva-dharmaṃ kuru — शास्त्र के अनुसार हर समय मुझे याद करो, और युद्ध — अपना स्वधर्म — करो; mayi vāsudeve arpite mano-buddhī — मुझ वासुदेव में मन-बुद्धि अर्पित; asaṃśayaḥ na saṃśayaḥ atra vidyate.
आचार्य रामानुज — कर्म ही स्मरण का साधन. Sarveṣu kāleṣu āprayāṇād aharahaḥ mām anusmara — मृत्यु तक, हर दिन, मुझे याद करो; aharahaḥ anusmṛti-karaṃ yuddhādikaṃ varṇāśramānubandhi-śruti-smṛti-codita-nitya-naimittikaṃ ca karma kuru — युद्ध आदि और नित्य-नैमित्तिक कर्म करो, जो रोज़ के स्मरण को जगाने वाले हैं; etad-upāyena — इसी उपाय से अंतिम समय में भी स्मरण। फिर: tadarthaṃ trayāṇām upāsana-prakāra-bhedaṃ vaktum upakramate — अब तीनों साधकों की उपासना-विधि।
अंतर (सूक्ष्म): शंकर — स्मरण और स्वधर्म साथ-साथ; रामानुज — कर्म स्वयं स्मरण को पोषित करने वाला साधन है।
AI-सहायता से तैयार हिन्दी प्रारूप — समीक्षा जारी है।