श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 Flipbook mein padhein

Bhagavad Gita · Arjuna Vishada YogaAdhyaay 1, Shloka 37 (1.37)

Mool Sanskrit · अर्जुनः

तस्मान् नार्हा वयं हन्तुं धार्तराष्ट्रान् स्वबान्धवान्
स्वजनं हि कथं हत्वा सुखिनः स्याम माधव
॥ 1.37 ॥

tasmān nārhā vayaṃ hantuṃ dhārtarāṣṭrān svabāndhavān
svajanaṃ hi kathaṃ hatvā sukhinaḥ syāma mādhava

Anuvaad

"Isliye hum apne hi bandhu Dhritarashtra-putron ko maarne ke yogya nahin hain. He Madhava! Apne hi logon ko maarkar hum bhala kaise sukhi ho sakte hain?"

Bhaavaarth

"Tasmāt" — isliye. Arjuna apne tarkon ko ek nishkarsh mein baandhte hain. Madhusudana ke anusaar yahaan do baaton ka saar hai: adrishta phal (punya/shreya) ka abhaav aur anarth (haani) ki sambhaavna — dono "tat" (isliye) shabd mein samaahit hain; aur doosri pankti drishta sukh (is lok ke sukh) ka abhaav batati hai.

"Svabāndhavān" — apne hi bandhu. "Dhartarashtra" (Kaurav) aur "svabandhava" (apne bandhu) — ek hi logon ke do naam, ek saath. Pehla naam unhe virodhi paksh mein rakhta hai; doosra unhe apne parivaar mein. Arjuna jaan-boojhkar doosra naam jodte hain.

"Kathaṃ… sukhinaḥ syāma" — kaise sukhi hon? Yeh prashn 1.32–1.33 ke tark ko phir se uthaata hai: sukh rishton mein hai, aur rishton ko nasht karke sukh kaise?

"Mādhava" — sambodhan. Mā (Lakshmi) + dhava (pati) — Lakshmi-pati. Madhusudana yahaan ek sundar sanket padhte hain: "aap Lakshmi (shubh, samriddhi) ke pati hain — aap mujhe aise alakshmeek (ashubh) karm mein kaise lagaa sakte hain?"

📖 Flipbook mein padhein ✉ Sudhaar sujhaayein