Bhagavad Gita · Gunatraya Vibhaga YogaAdhyaay 14, Shloka 12 (14.12)
Mool Sanskrit · श्रीभगवान्
लोभः प्रवृत्तिरारम्भः कर्मणामशमः स्पृहा
रजस्येतानि जायन्ते विवृद्धे भरतर्षभ
॥ 14.12 ॥
lobhaḥ pravṛttirārambhaḥ karmaṇāmaśamaḥ spṛhā
rajasyetāni jāyante vivṛddhe bharatarṣabha
Anuvaad
"He Bharatarshabh, rajas badhne par lobh, bechain pravritti, kaamon ka aarambh, ashaanti aur laalsa — yeh utpann hote hain."
Bhaavaarth
Shankaracharya. lobhaḥ paradravyāditsā — paraaye dhan ko lene ki ichchha; aśamaḥ anupaśamaḥ, harṣarāgādipravṛttiḥ; spṛhā sarvasāmānyavastuviṣayā tṛṣṇā.
Aacharya Ramanuja — alag paribhasha. lobhaḥ svakīyadravyasya atyāgaśīlatā — lobh = apne dhan ko na chhodna (kanjoosi); pravṛttiḥ prayojanam anuddiśya api calanasvabhāvatā — bina uddeshya ke bhi hilte rehne ka svabhaav; aśamaḥ indriyānuparatiḥ.