Bhagavad Gita · Gunatraya Vibhaga YogaAdhyaay 14, Shloka 25 (14.25)
Mool Sanskrit · श्रीभगवान्
मानापमानयोस्तुल्यस्तुल्यो मित्रारिपक्षयोः
सर्वारम्भपरित्यागी गुणातीतः स उच्यते
॥ 14.25 ॥
mānāpamānayostulyastulyo mitrāripakṣayoḥ
sarvārambhaparityāgī guṇātītaḥ sa ucyate
Anuvaad
"— jo maan-apmaan mein tulya, mitra aur shatru ke paksh mein tulya, aur sab (swaarthi) aarambhon ka tyaagi hai — woh gunaateet kehlaata hai."
Bhaavaarth
Shankaracharya. yadyapi udāsīnā bhavanti kecit svābhiprāyeṇa, tathāpi parābhiprāyeṇa mitrāripakṣayor iva bhavanti iti tulyo mitrāripakṣayoḥ ity āha — koi apne mann se tatastha ho, phir bhi doosre use mitra ya shatru paksh ka maan lete; gunaateet doosron ki drishti se bhi prabhaavit nahin; sarvārambhaparityāgī, dṛṣṭādṛṣṭārthāni kaamna-karm tyaagne wala.
Aacharya Ramanuja (14.24–14.25): 14.24 ka saath — tata eva — isi se maan-apmaan, mitra-shatru mein samta.
Madhusoodan Saraswati. Maan-apmaan aur ninda-stuti ka baarik bhed: nindāstutī śabdarūpe mānāpamānau tu śabdam antareṇāpi kāyamanovyāpāraviśeṣau — ninda-stuti shabdon mein, maan-apmaan bina shabd ke bhi (vyavahaar mein); aur mitrapakṣasyevāripakṣasyāpi dveṣāviṣayaḥ — mitra-paksh ki tarah shatru-paksh se bhi dvesh nahin. "Sarvaarambh-tyaagi" = dehayātrāmātravyatirekeṇa — shareer-nirvaah ke alaava.
Shreedhar Swami. mitrapakṣe 'ripakṣe ca tulyaḥ.