श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 Flipbook mein padhein

Bhagavad Gita · Daivasura Sampad Vibhaga YogaAdhyaay 16, Shloka 4 (16.4)

Mool Sanskrit · श्रीभगवान्

दम्भो दर्पोऽभिमानश्च क्रोधः पारुष्यमेव च
अज्ञानं चाभिजातस्य पार्थ सम्पदमासुरीम्
॥ 16.4 ॥

dambho darpo'bhimānaśca krodhaḥ pāruṣyameva ca
ajñānaṃ cābhijātasya pārtha sampadamāsurīm

Anuvaad

"He Paarth, dambh, darp, abhimaan, krodh, kathorta aur agyaan — ye aasuri sampatti lekar janme vyakti ke lakshan hain."

Bhaavaarth

Shankaracharya. dambhaḥ dharmadhvajitvam — dharm ka jhanda uthaana (dikhaava); darpaḥ vidyādhanasvajanādinimittaḥ utsekaḥ — vidya, dhan, apnon ke kaaran ghamand; paarushya ka udaaharan: kāṇam cakṣuṣmān virūpam rūpavān hīnābhijanam uttamābhijanaḥ — aankh wala kaane ko, roopvaan kuroop ko, "ooncha kul" wala "neeche kul" wale ko taana maare.

Aacharya Ramanuja. dambhaḥ dhārmikatvakhyāpanāya dharmānuṣṭhānam — dhaarmik dikhne ke liye dharm karna; asurā bhagavadājñātivṛttiśīlāḥ — asur = Bhagavan ki aagya ka ullanghan karne ke svabhaav wale.

Shreedhar Swami. āsurīm ity upalakṣaṇam — "aasuri" upalakshan hai (raakshasi bhi isi mein); dambh = dharmadhvajitvam; darp = dhanavidyādinimittaś cittasyotsekaḥ.

Madhusoodan Saraswati. Atimaan par Shatapath Brahman ki katha: tato 'surā atimānenaiva … parābabhūvuḥ — asur atimaan se hi haare; tasmān nātimanyeta parābhavasya hy etan mukham — isliye atimaan na karo, yeh haar ka munh hai. Darp = mahadavadhīraṇāhetuḥ — bado ka anaadar karaane wala garv.

📖 Flipbook mein padhein ✉ Sudhaar sujhaayein