Bhagavad Gita · Sankhya YogaAdhyaay 2, Shloka 17 (2.17)
Mool Sanskrit · श्रीभगवान्
अविनाशि तु तद् विद्धि येन सर्वमिदं ततम्
विनाशमव्ययस्यास्य न कश्चित् कर्तुमर्हति
॥ 2.17 ॥
avināśi tu tad viddhi yena sarvamidaṃ tatam
vināśamavyayasyāsya na kaścit kartumarhati
Anuvaad
"Use avinaashi jaano, jisse yeh sab vyaapt hai. Is avyay (kabhi na ghatne wale) ka vinaash koi bhi nahin kar sakta."
Bhaavaarth
"Yena sarvam idaṃ tatam" — jisse yeh sab vyaapt hai. Avinaashi tattva sab mein phaila hua hai. Shankaracharya: sad-ākhyena brahmaṇā — "sat" naam ke Brahman se, jaise aakaash ghade aadi mein vyaapt hai.
"Avyaya" — na ghatne wala. Shankaracharya: yeh tattva na apne roop se ghatta hai (kyunki iske hisse nahin — niravayava), na apni kisi cheez ke khone se (kyunki iska koi "apna" alag nahin) — jaise Devadatta dhan ke khone se "ghat-ta" hai, waise yeh nahin ghatta.
"Na kaścit kartum arhati" — koi nahin kar sakta. Shankaracharya ek tez baat kehte hain (Advaita pathan; Vishishtadvaita pathan mein): Ishvara bhi iska naash nahin kar sakta — kyunki aatma hi Brahman hai, aur apne aap par kriya karna virodhi hai.
Arjuna ke liye. Arjuna ko dar tha ki unke baan Bhishma aur Drona ko "nasht" kar denge. Krishna kehte hain: jo asal mein ve hain, use koi bhi nasht nahin kar sakta — tum bhi nahin.