श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 Flipbook mein padhein

Bhagavad Gita · Sankhya YogaAdhyaay 2, Shloka 24 (2.24)

Mool Sanskrit · श्रीभगवान्

अच्छेद्योऽयमदाह्योऽयमक्लेद्योऽशोष्य एव च
नित्यः सर्वगतः स्थाणुरचलोऽयं सनातनः
॥ 2.24 ॥

acchedyo'yamadāhyo'yamakledyo'śoṣya eva ca
nityaḥ sarvagataḥ sthāṇuracalo'yaṃ sanātanaḥ

Anuvaad

"Yeh (aatma) kaati nahin ja sakti, jalaayi nahin ja sakti, galaayi nahin ja sakti, aur sukhaayi bhi nahin ja sakti. Yeh nitya, sarvavyaapak, sthir, achal aur sanaatan hai."

Bhaavaarth

Dohraav kyon? Shankaracharya ek prashn uthaate hain: 2.20 mein to aatma ki nityata aur avikriyata keh di gayi thi — phir ye shlok punarukti kyon nahin? Unka uttar: aatma itni durbodh (kathin) hai ki Bhagavan use baar-baar alag-alag shabdon mein kehte hain, taaki kisi tarah sunne wale ki buddhi mein woh avyakt tattva baith jaaye.

Visheshanon ka kram — Shankaracharya: Ek-doosre ke naash ke kaaran (shastra, agni aadi) ise nasht nahin kar sakte — isliye nitya; nitya hone se sarvagata; sarvagata hone se sthāṇu (khambhe ki tarah sthir); sthir hone se acala; aur isliye sanātana — kisi kaaran se naya bana hua nahin, chirantan.

Ek shikshak ki shaili. Kathin baat ko alag-alag tarah se dohraana achchhe shikshak ki pehchaan hai — ek baar mein koi gehri baat man mein nahin baith-ti.

📖 Flipbook mein padhein ✉ Sudhaar sujhaayein