श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 Flipbook mein padhein

Bhagavad Gita · Sankhya YogaAdhyaay 2, Shloka 27 (2.27)

Mool Sanskrit · श्रीभगवान्

जातस्य हि ध्रुवो मृत्युर्ध्रुवं जन्म मृतस्य च
तस्मादपरिहार्येऽर्थे न त्वं शोचितुमर्हसि
॥ 2.27 ॥

jātasya hi dhruvo mṛtyurdhruvaṃ janma mṛtasya ca
tasmādaparihārye'rthe na tvaṃ śocitumarhasi

Anuvaad

"Jo janma hai, uski mrityu nishchit hai, aur jo mara hai, uska janm nishchit hai. Isliye is anivaarya baat par tumhe shok karna uchit nahin."

Bhaavaarth

Anivaarya ke liye shok vyarth. Shankaracharya: janm paaye hue ki mrityu avyabhichaarī (nishchit) hai, aur mare hue ka janm nishchit hai — isliye yeh janm-maran roopi vishay aparihaarya hai; aparihaarya baat par shok uchit nahin.

"Dhruvaṃ janma mṛtasya ca" — mare hue ka janm. Shloka ka doosra hissa punarjanm ki maanyata ko phir dohraata hai. 2.26 ke "maan lo" waale sandarbh mein bhi Krishna yeh jodte hain — maano kehte hon: tumhari maanyata jo bhi ho, chakra chalta rehta hai.

Kya yeh bhaagyavaad hai? Nahin. Shloka mrityu ko sweekaar karne ki baat karta hai, kartavya chhodne ki nahin. Ulta — Krishna isse Arjuna ko kartavya ki or le ja rahe hain: jo anivaarya hai, uske dukh mein kartavya mat chhodo.

📖 Flipbook mein padhein ✉ Sudhaar sujhaayein