श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 Flipbook mein padhein

Bhagavad Gita · Sankhya YogaAdhyaay 2, Shloka 32 (2.32)

Mool Sanskrit · श्रीभगवान्

यदृच्छया चोपपन्नं स्वर्गद्वारमपावृतम्
सुखिनः क्षत्रियाः पार्थ लभन्ते युद्धमीदृशम्
॥ 2.32 ॥

yadṛcchayā copapannaṃ svargadvāramapāvṛtam
sukhinaḥ kṣatriyāḥ pārtha labhante yuddhamīdṛśam

Anuvaad

"He Partha! Bina maange apne aap saamne aaya, aur svarg ke khule dwaar jaisa aisa yuddh bhaagyashaali kshatriya hi paate hain."

Bhaavaarth

"Yadṛcchayā" — bina maange. Arjuna ne yeh yuddh shuru nahin kiya; Pandavon ne shanti ke prayaas kiye the. Yeh yuddh "apne aap" — paristhitiyon se — saamne aaya. Shankaracharya: aprārthitatayā — bina prarthana kiye. Yaani yahaan Krishna yuddh dhoondhne ki nahin, saamne aaye kartavya ko sweekaarne ki baat karte hain.

"Svarga-dvāram apāvṛtam" — khula svarg-dwaar. Paramparik kshatriya-dharma mein dharma-yuddh mein veergati ko svarg dene wala maana gaya. Krishna isi saamaanya maanyata ka prayog karte hain.

Kya yeh "inaam" ka laalach hai? Upar se lagta hai Krishna Arjuna ko svarg ka laalach de rahe hain. Lekin sandarbh dekhiye: 2.42–2.46 mein Krishna khud svarg-kendrit phal-ichchha ki aalochana karenge, aur 2.47 mein phal ki ichchha chhodne ko kahenge. Isliye kai tikakaar 2.31–2.37 ke tarkon ko Arjuna ke laukik sandeh ka uttar maante hain — antim updesh nahin (Shankara: laukika nyāya).

📖 Flipbook mein padhein ✉ Sudhaar sujhaayein