भगवद्गीता · Sankhya Yogaअध्याय 2, श्लोक 32 (2.32)
मूळ संस्कृत · श्रीभगवान्
यदृच्छया चोपपन्नं स्वर्गद्वारमपावृतम्
सुखिनः क्षत्रियाः पार्थ लभन्ते युद्धमीदृशम्
॥ 2.32 ॥
yadṛcchayā copapannaṃ svargadvāramapāvṛtam
sukhinaḥ kṣatriyāḥ pārtha labhante yuddhamīdṛśam
अनुवाद
"हे पार्था! न मागता आपोआप समोर आलेले, आणि स्वर्गाच्या उघड्या दारासारखे असे युद्ध भाग्यवान क्षत्रियांनाच मिळते."
भावार्थ
"Yadṛcchayā" — न मागता. अर्जुनाने हे युद्ध सुरू केले नाही; पांडवांनी शांतीचे प्रयत्न केले होते. हे युद्ध "आपोआप" — परिस्थितीमुळे — समोर आले. शंकराचार्य: aprārthitatayā — प्रार्थना न करता. म्हणजे येथे कृष्ण युद्ध शोधण्याविषयी नव्हे, तर समोर आलेले कर्तव्य स्वीकारण्याविषयी बोलतात.
"Svarga-dvāram apāvṛtam" — स्वर्गाचे उघडे दार. पारंपरिक क्षत्रियधर्मात धर्मयुद्धातील वीरगती स्वर्ग देणारी मानली गेली. कृष्ण याच सर्वसामान्य मान्यतेचा उपयोग करतात.
हे "बक्षिसाचे" आमिष आहे का? वरवर पाहता असे वाटते की कृष्ण अर्जुनाला स्वर्गाचे आमिष दाखवत आहेत. पण संदर्भ पाहा: 2.42–2.46 मध्ये कृष्ण स्वतः स्वर्गकेंद्रित फलेच्छेवर टीका करतील, आणि 2.47 मध्ये फळाची इच्छा सोडायला सांगतील. म्हणून अनेक टीकाकार 2.31–2.37 मधील युक्तिवादांना अर्जुनाच्या लौकिक शंकांचे उत्तर मानतात — अंतिम उपदेश नव्हे (शंकर: laukika nyāya).
AI-assisted draft translation — under review.