ഭഗവദ്ഗീത · Sankhya Yogaഅദ്ധ്യായം 2, ശ്ലോകം 32 (2.32)
മൂല സംസ്കൃതം · ശ്രീഭഗവാന്
യദൃച്ഛയാ ചോപപന്നം സ്വര്ഗദ്വാരമപാവൃതമ്
സുഖിനഃ ക്ഷത്രിയാഃ പാര്ഥ ലഭന്തേ യുദ്ധമീദൃശമ്
॥ 2.32 ॥
yadṛcchayā copapannaṃ svargadvāramapāvṛtam
sukhinaḥ kṣatriyāḥ pārtha labhante yuddhamīdṛśam
പരിഭാഷ
"ഹേ പാർത്ഥാ! ആവശ്യപ്പെടാതെ സ്വയം മുന്നിൽ വന്നതും, തുറന്നുകിടക്കുന്ന സ്വർഗ്ഗവാതിൽ പോലെയുള്ളതുമായ ഇത്തരമൊരു യുദ്ധം ഭാഗ്യവാന്മാരായ ക്ഷത്രിയർക്കു മാത്രമേ ലഭിക്കൂ."
ഭാവാർത്ഥം
"Yadṛcchayā" — ആവശ്യപ്പെടാതെ. അർജുനനല്ല ഈ യുദ്ധം തുടങ്ങിയത്; പാണ്ഡവർ സമാധാനത്തിനായി ശ്രമിച്ചിരുന്നു. ഈ യുദ്ധം "സ്വയം" — സാഹചര്യങ്ങളിലൂടെ — മുന്നിൽ വന്നതാണ്. ശങ്കരാചാര്യർ: aprārthitatayā — പ്രാർത്ഥിക്കാതെ. അതായത് ഇവിടെ കൃഷ്ണൻ യുദ്ധം തേടിപ്പോകുന്നതിനെക്കുറിച്ചല്ല, മുന്നിൽ വന്ന കർത്തവ്യം സ്വീകരിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചാണ് പറയുന്നത്.
"Svarga-dvāram apāvṛtam" — തുറന്ന സ്വർഗ്ഗവാതിൽ. പരമ്പരാഗതമായ ക്ഷത്രിയധർമ്മത്തിൽ ധർമ്മയുദ്ധത്തിലെ വീരമൃത്യു സ്വർഗ്ഗം നൽകുന്നതായി കരുതപ്പെട്ടിരുന്നു. കൃഷ്ണൻ ഈ പൊതുവിശ്വാസമാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
ഇതു "പ്രതിഫലത്തിന്റെ" പ്രലോഭനമാണോ? മേലോട്ടു നോക്കുമ്പോൾ കൃഷ്ണൻ അർജുനന് സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ പ്രലോഭനം നൽകുന്നതായി തോന്നും. പക്ഷേ സന്ദർഭം നോക്കൂ: 2.42–2.46-ൽ കൃഷ്ണൻതന്നെ സ്വർഗ്ഗകേന്ദ്രിതമായ ഫലേച്ഛയെ വിമർശിക്കും, 2.47-ൽ ഫലേച്ഛ ഉപേക്ഷിക്കാൻ പറയും. അതുകൊണ്ട് പല വ്യാഖ്യാതാക്കളും 2.31–2.37-ലെ വാദങ്ങളെ അർജുനന്റെ ലൗകികസംശയത്തിനുള്ള മറുപടിയായാണ് കാണുന്നത് — അന്തിമോപദേശമായല്ല (ശങ്കരൻ: laukika nyāya).
AI-assisted draft translation — under review.