Bhagavad Gita · Sankhya YogaAdhyaay 2, Shloka 33 (2.33)
Mool Sanskrit · श्रीभगवान्
अथ चेत् त्वमिमं धर्म्यं सङ्ग्रामं न करिष्यसि
ततः स्वधर्मं कीर्तिं च हित्वा पापमवाप्स्यसि
॥ 2.33 ॥
atha cet tvamimaṃ dharmyaṃ saṅgrāmaṃ na kariṣyasi
tataḥ svadharmaṃ kīrtiṃ ca hitvā pāpamavāpsyasi
Anuvaad
"Lekin agar tum yeh dharmik yuddh nahin karoge, to apne svadharma aur yash ko kho kar paap ke bhaagi banoge."
Bhaavaarth
Arjuna ke tark ka ulta. Pehle adhyay mein Arjuna ka sabse bada tark tha — yuddh karne se paap lagega (1.36, 1.45). Krishna yahaan ise palat dete hain: yuddh na karne se paap lagega — kyunki svadharma ka tyaag hi paap hai.
Teen haaniyaan: (1) svadharma ka tyaag, (2) kīrti (yash) ka naash, (3) pāpa ki praapti. Shankaracharya: kirti — Mahadeva aadi ke saath samaagam se praapt — yaani Arjuna ki woh prasiddhi jo unhone Shiva (Kirata roop) ke saath yuddh jaisi ghatnaon se paayi thi (Mahabharata ki katha).
Kya yeh vahi tark hai jiski aalochana hoti hai? Upar se Krishna "paap ka dar" dikha rahe hain — jaise Arjuna ne dikhaaya tha. Lekin antar hai: Arjuna ka "paap" parinaam (kul-naash) par aadharit tha; Krishna ka "paap" kartavya-tyaag par. Yeh 3.35 ke "svadharme nidhanaṃ śreyaḥ" ki bhoomika hai.