Bhagavad Gita · Sankhya YogaAdhyaay 2, Shloka 37 (2.37)
Mool Sanskrit · श्रीभगवान्
हतो वा प्राप्स्यसि स्वर्गं जित्वा वा भोक्ष्यसे महीम्
तस्मादुत्तिष्ठ कौन्तेय युद्धाय कृतनिश्चयः
॥ 2.37 ॥
hato vā prāpsyasi svargaṃ jitvā vā bhokṣyase mahīm
tasmāduttiṣṭha kaunteya yuddhāya kṛtaniścayaḥ
Anuvaad
"Maare gaye to svarg paaoge, jeet gaye to prithvi ka raajya bhogoge. Isliye, he Kunti-putra, yuddh ke liye dridh nishchay karke utho."
Bhaavaarth
Dono parinaam laabhkari. Krishna Arjuna ke dvandva (2.6 — "nahin jaanta jeetenge ya haarenge") ka uttar dete hain: dono hi sthiti mein laabh hai. Shankaracharya: ubhayathāpi tava lābha eva — dono tarah tumhara laabh hi hai.
"Kṛta-niścayaḥ" — nishchay karke. Arjuna ka sabse bada sankat tha anishchay (2.6, 2.7). Krishna kehte hain: nishchay karo — Shankara: "main shatruon ko jeetunga ya marunga" — aisa nishchay karke.
Ramanuja ka gehra pathan. Ramanuja ke anusaar yahaan "svarg" se aage ki baat hai: dharma-yuddh mein maare gaye to param nihshreyas (moksha) paaoge — kyunki phal-ichchha-rahit yuddh roopi dharma param nihshreyas ka upaay hai; ya shatruon ko maarkar nishkantak raajya bhogoge. Isliye — yuddh ke udyog ko moksha ka saadhan maankar, uske liye utho.
"Uttiṣṭha" — phir se. 2.3 mein bhi Krishna ne kaha tha "utho". Ab, aatma-gyaan aur svadharma ke tarkon ke baad, yeh "utho" zyaada aadhaar-yukt hai.