Bhagavad Gita · Sankhya YogaAdhyaay 2, Shloka 43 (2.43)
Mool Sanskrit · श्रीभगवान्
कामात्मानः स्वर्गपरा जन्मकर्मफलप्रदाम्
क्रियाविशेषबहुलां भोगैश्वर्यगतिं प्रति
॥ 2.43 ॥
kāmātmānaḥ svargaparā janmakarmaphalapradām
kriyāviśeṣabahulāṃ bhogaiśvaryagatiṃ prati
Anuvaad
"…(ve) ichchhaaon se bhare, svarg ko hi param lakshya maanne wale log — punarjanm roopi karm-phal dene wali, bhog aur aishvarya ki praapti ke liye anginat vidhi-vidhaanon se bhari (vaani bolte hain)…" (vaakya 2.44 mein poora hota hai)
Bhaavaarth
Kaamana-kendrit dharma. Krishna aise logon ke chaar lakshan batate hain:
- Kāmātmānaḥ — jinka svabhaav hi kaamana hai (Shankara: kāma-parāḥ).
- Svarga-parāḥ — svarg ko hi param purusharth maanne wale.
- Unki vaani janma-karma-phala-pradā — jiska phal janm hi hai (Shankara: janmaiva karma-phalam). Yaani aisa karm phir janm-maran ke chakra mein laata hai.
- Kriyā-viśeṣa-bahulā — vidhi-vidhaanon se bhari: Shankara — svarga, paśu, putra aadi ke liye karmon ka bahulya.
Karm-kaand ki seema. Krishna karm-kaand ki ninda nahin karte — unki seema batate hain: bhog aur aishvarya ke liye kiya gaya karm, phir janm deta hai; mukti nahin.