Bhagavad Gita · Sankhya YogaAdhyaay 2, Shloka 44 (2.44)
Mool Sanskrit · श्रीभगवान्
भोगैश्वर्यप्रसक्तानां तयाऽपहृतचेतसाम्
व्यवसायात्मिका बुद्धिः समाधौ न विधीयते
॥ 2.44 ॥
bhogaiśvaryaprasaktānāṃ tayā'pahṛtacetasām
vyavasāyātmikā buddhiḥ samādhau na vidhīyate
Anuvaad
"…bhog aur aishvarya mein aasakt, jinka vivek us vaani ne chheen liya hai — aise logon ke man mein nishchit buddhi sthir nahin hoti."
Bhaavaarth
"Apahṛta-cetasām" — chitt har liya gaya. Phoolon jaisi aakarshak vaani ne inka vivek "chura" liya hai (Shankara: ācchādita-viveka-prajñānām — jinki vivek-buddhi dhak gayi). Bhog aur aishvarya ki chamak buddhi ko apni or kheench leti hai.
Ek-nishth buddhi nahin tikti. Shankaracharya: aise logon ke man mein sankhya ya yoga — kisi bhi vishay mein nishchit buddhi nahin banti. Ramanuja: unke man mein aatma-yaathaarthya ke gyaan par aadharit, moksha ke saadhan-roop karm ki buddhi kabhi bhi utpann nahin hoti — isliye mumukshu ko kaamya karmon mein sang (aasakti) nahin karna chahiye.
Arjuna ke liye sandesh. Arjuna ke pehle adhyay ke tark bhi (narak, pitron ka patan, svarg) kai baar is "phal-vaani" ke aaspaas the. Krishna unhe sanket dete hain — buddhi ko phal ki chamak se mukt karo.