श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 Flipbook mein padhein

Bhagavad Gita · Sankhya YogaAdhyaay 2, Shloka 68 (2.68)

Mool Sanskrit · श्रीभगवान्

तस्माद् यस्य महाबाहो निगृहीतानि सर्वशः
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यस्तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता
॥ 2.68 ॥

tasmād yasya mahābāho nigṛhītāni sarvaśaḥ
indriyāṇīndriyārthebhyastasya prajñā pratiṣṭhitā

Anuvaad

"Isliye, he mahaabaaho! Jiski indriyaan vishayon se sab prakaar se rok li gayi hain, uski pragya sthir hai."

Bhaavaarth

"Tasmāt" — isliye. Indriyon ki pravritti mein dosh (2.60, 2.62–63, 2.66–67) dikha diya gaya; isliye — nishkarsh.

"Sarvaśaḥ" — sab prakaar se. Shankaracharya: sarva-prakāraiḥ mānasādi-bhedaiḥ — maansik aadi sab bhedon se. Yaani sirf shareer se rokna nahin, man se bhi — vishay ka chintan bhi (2.62 yaad kijiye).

Ramanuja: uktena prakāreṇa śubhāśraye mayi niviṣṭa-manasaḥ — bataye gaye tareeke se, shubh aashraya mujh mein man lagaane wale ki indriyaan jab vishayon se nigrihit hoti hain, tasya eva — usi ki pragya aatma mein sthir hoti hai.

"Mahābāho": Balshaali Arjuna ko yaad dilaana — tumhaari asli shakti shatruon ko jeetne mein hi nahin, indriyon ko jeetne mein bhi hai.

📖 Flipbook mein padhein ✉ Sudhaar sujhaayein