श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 Flipbook mein padhein

Bhagavad Gita · Karma YogaAdhyaay 3, Shloka 32 (3.32)

Mool Sanskrit · श्रीभगवान्

ये त्वेतदभ्यसूयन्तो नानुतिष्ठन्ति मे मतम्
सर्वज्ञानविमूढांस्तान् विद्धि नष्टानचेतसः
॥ 3.32 ॥

ye tvetadabhyasūyanto nānutiṣṭhanti me matam
sarvajñānavimūḍhāṃstān viddhi naṣṭānacetasaḥ

Anuvaad

"Lekin jo mere is mat mein dosh dhoondhte hue iska paalan nahin karte, unhe sab gyaanon mein bhatke hue, vivek-rahit aur patit samjho."

Bhaavaarth

Teen visheshan. Sarva-jñāna-vimūḍha — sab prakaar ke gyaan mein bhrami; naṣṭa — patit; acetas — vivek-heen.

Shankaracharya: abhyasūyantaḥ nindantaḥ — dosh dekhte, ninda karte hue; sarveṣu jñāneṣu vividhaṃ mūḍhāḥ — sab gyaanon mein anek prakaar se moodh; acetasaḥ avivekinaḥ.

Aacharya Ramanuja — "mera mat" kya hai. Ramanuja yahaan "mat" ka saar dete hain: sarvam ātma-vastu mac-charīratayā mad-ādhāraṃ mac-cheṣa-bhūtaṃ mad-eka-pravarttyam — sab aatmaayein mera shareer hone ke kaaran, mujh par aadhaarit, mere adheen (sheṣa), aur keval mujhse prerit hain — is samajh se jo karm nahin karte, ya shraddha nahin rakhte, ya asooya karte hain, ve moodh hain. Cetaḥ-kāryaṃ hi vastu-yāthātmya-niścayaḥ — man (chit) ka kaam hai vastu ke sach ka nishchay; uske abhaav se acetas.

Ramanuja ka saar (3.32 ant): Prakriti se jude jeev ka kartritva gunon se hai, aur woh Param Purush ke adheen hai — yeh jaan kar, karma-yoga aur gyaan-yoga dono ke yogya vyakti ko karma-yoga eva kartavyaḥ — karma-yoga hi karna chahiye: kyonki woh suśaka (saral), apramāda (bhool-rahit), aatma-gyaan ko samaaye hue aur (isliye) swatantra hai; jabki gyaan-yoga kathin, bhool-bhara aur shareer ke liye karm par nirbhar. Aage adhyay ke shesh bhaag mein gyaan-yoga ki kathinaai batayi jaayegi.

📖 Flipbook mein padhein ✉ Sudhaar sujhaayein