Bhagavad Gita · Karma YogaAdhyaay 3, Shloka 35 (3.35)
Mool Sanskrit · श्रीभगवान्
श्रेयान् स्वधर्मो विगुणः परधर्मात् स्वनुष्ठितात्
स्वधर्मे निधनं श्रेयः परधर्मो भयावहः
॥ 3.35 ॥
śreyān svadharmo viguṇaḥ paradharmāt svanuṣṭhitāt
svadharme nidhanaṃ śreyaḥ paradharmo bhayāvahaḥ
Anuvaad
"Achchhi tarah nibhaaye gaye paraaye dharma se, kamiyon wala apna dharma bhi behtar hai; apne dharma mein mrityu bhi kalyaankaari hai, paraaya dharma bhay laane wala hai."
Bhaavaarth
Gita ke prasiddh vaakyon mein se ek. Svadharme nidhanaṃ śreyaḥ para-dharmo bhayāvahaḥ. Apna maarg — kamiyon ke saath bhi — doosre ke chamakdaar maarg se behtar.
Shankaracharya: viguṇaḥ api vigata-guṇo 'pi anuṣṭhīyamānaḥ — gunon (poornata) se rahit hokar kiya gaya bhi apna dharma, sādguṇyena sampāditād api — poore gunon ke saath kiye paraaye dharma se praśasyataraḥ — adhik prashansaneey. Sva-dharme sthitasya nidhanaṃ maraṇam api śreyaḥ para-dharme sthitasya jīvitāt — apne dharma mein sthit ki mrityu bhi, paraaye dharma mein sthit ke jeevan se behtar. Para-dharmaḥ bhayāvahaḥ narakādi-lakṣaṇaṃ bhayam āvahati — paraaya dharma narak aadi ka bhay laata hai.
Aacharya Ramanuja — karma-yoga bamaam gyaan-yoga. Suśakatayā svadharma-bhūtaḥ karma-yogo viguṇaḥ api apramāda-garbhaḥ — saral hone se svadharma roop karma-yoga, kamiyon ke saath bhi, bhool-rahit hai; duḥśakatayā para-dharma-bhūtāt jñāna-yogāt saguṇād api kiñcit-kālam anuṣṭhitāt sapramādāt śreyān — kathin hone se para-dharma roop gyaan-yoga, gunon ke saath kuchh samay kiya bhi, bhool-bhara hai — usse behtar. Apne dharma (karma-yoga) mein is janm mein phal na mile aur mrityu ho jaaye, to bhi achchha — kyonki agle janm mein bina vighn ke karma-yoga phir shuru hoga. Aur gyaan-yoga, jo prakriti-jude vyakti ke liye apne aap apnaana kathin hai, pramāda-garbhatayā bhayāvahaḥ — bhool ki sambhaavna se bhara, isliye bhay laane wala.