श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 Flipbook mein padhein

Bhagavad Gita · Karma YogaAdhyaay 3, Shloka 9 (3.9)

Mool Sanskrit · श्रीभगवान्

यज्ञार्थात् कर्मणोऽन्यत्र लोकोऽयं कर्मबन्धनः
तदर्थं कर्म कौन्तेय मुक्तसङ्गः समाचर
॥ 3.9 ॥

yajñārthāt karmaṇo'nyatra loko'yaṃ karmabandhanaḥ
tadarthaṃ karma kaunteya muktasaṅgaḥ samācara

Anuvaad

"Yajña ke liye kiye gaye karm ke alaava (doosre) karm se yeh lok bandhan mein padta hai. Isliye he Kaunteya, aasakti chhod kar usi (yajña) ke liye karm bhali-bhaanti karo."

Bhaavaarth

Do prakaar ke karm. (1) Yajñārtha — yajña/Ishvara ke liye; (2) anyatra — apne swaarth ke liye. Doosra baandhta hai; pehla nahin — shart: mukta-saṅgaḥ, aasakti chhod kar.

Shankaracharya: yajña = Ishvara; Ishvara ke liye kiya gaya karm bandhan nahin. Doosre karm se lok karma-bandhana hota hai. Mukta-saṅgaḥ = karma-phala-saṅga-varjitaḥ — karm-phal ki aasakti se rahit.

Aacharya Ramanuja: yajña aadi ke liye kiya gaya kaam (jaise dhan kamaana) nahin baandhta; ātmīya-prayojana-śeṣa-bhūte karmaṇi — sirf apne prayojan ke liye kiya kaam baandhta hai. Aur phal: aise mukta-sang yajña se ārādhitaḥ parama-puruṣaḥ — aaraadhit Param Purush (Bhagavan) anaadi karm-vaasana ko kaat kar avyākula-ātmāvalokanaṃ dadāti — shaant aatma-darshan dete hain.

📖 Flipbook mein padhein ✉ Sudhaar sujhaayein