Bhagavad Gita · Jnana Karma Sannyasa YogaAdhyaay 4, Shloka 1 (4.1)
Mool Sanskrit · श्रीभगवान्
श्रीभगवानुवाच
इमं विवस्वते योगं प्रोक्तवानहमव्ययम्
विवस्वान् मनवे प्राह मनुरिक्ष्वाकवेऽब्रवीत्
॥ 4.1 ॥
imaṃ vivasvate yogaṃ proktavānahamavyayam
vivasvān manave prāha manurikṣvākave'bravīt
Anuvaad
"Shri Bhagavan ne kaha: Maine yeh avinaashi yoga Vivasvan (Surya) ko kaha tha; Vivasvan ne Manu ko bataya, aur Manu ne Ikshvaku ko."
Bhaavaarth
Parampara ki kadiyaan: Bhagavan → Vivasvan (Surya) → Manu → Ikshvaku (Surya-vansh ke aadi-raja). Paramparaagat katha mein Manu Vivasvan ke putra aur Ikshvaku Manu ke putra hain.
Shankaracharya — rajaaon ko kyon? Jagat-paripālayitṝṇāṃ kṣatriyāṇāṃ balādhānāya — jagat ka paalan karne wale kshatriyon ko bal dene ke liye; is yoga-bal se ve brahma (Vedic gyaan-parampara) ki raksha kar sakein, aur dono ke surakshit hone se jagat ka paalan ho. Avyayam avyaya-phalatvāt — avinaashi kyonki iska phal (moksha) avinaashi hai.
Aacharya Ramanuja — sirf yuddh ke liye nahin. Yaḥ ayaṃ tava udito yogaḥ sa kevalaṃ yuddha-protsāhanāya idānīm udita iti na mantavyam — yeh mat samjho ki yeh yoga abhi sirf tumhe yuddh ke liye protsaahit karne ko kaha gaya. Manvantarādau eva nikhila-jagad-uddharaṇāya — manvantar ke aarambh mein hi, sampoorn jagat ke uddhaar ke liye, moksha ke saadhan ke roop mein, maine hi ise Vivasvan ko diya.