श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 Flipbook mein padhein

Bhagavad Gita · Jnana Karma Sannyasa YogaAdhyaay 4, Shloka 2 (4.2)

Mool Sanskrit · श्रीभगवान्

एवं परम्पराप्राप्तमिमं राजर्षयो विदुः
स कालेनेह महता योगो नष्टः परन्तप
॥ 4.2 ॥

evaṃ paramparāprāptamimaṃ rājarṣayo viduḥ
sa kāleneha mahatā yogo naṣṭaḥ parantapa

Anuvaad

"He Parantapa! Is prakaar parampara se praapt is (yoga) ko raajarshi jaante the; par bahut lambe samay ke kaaran yeh yoga yahaan lupt ho gaya."

Bhaavaarth

Gyaan kaise khota hai?

  • Shankaracharya: vicchinna-sampradāyaḥ saṃvṛttaḥ — parampara toot gayi; kaaran: durbalān ajitendriyān prāpya — kamzor, indriyon ko na jeetne waale log mile.
  • Aacharya Ramanuja (4.1–4.2 ki sanyukt tika): tat-tac-chrotṛ-buddhi-māndyāt vinaṣṭa-prāyaḥ abhūt — sunne waalon ki buddhi ki mandata se lagbhag nasht ho gaya. (Corpus mein Ramanuja ki 4.2 ki tika 4.1 ka hi dohraav hai.)

"Parantapa": Shankaracharya isi shloka mein vyutpatti dete hain: ātmanaḥ vipakṣa-bhūtāḥ parā ity ucyante, tān śaurya-tejo-gabhastibhiḥ bhānur iva tāpayati — shatru "para" hain; unhe apne shaurya ki kirnon se surya ki tarah tapaane wala.

📖 Flipbook mein padhein ✉ Sudhaar sujhaayein