Bhagavad Gita · Jnana Karma Sannyasa YogaAdhyaay 4, Shloka 2 (4.2)
Mool Sanskrit · श्रीभगवान्
एवं परम्पराप्राप्तमिमं राजर्षयो विदुः
स कालेनेह महता योगो नष्टः परन्तप
॥ 4.2 ॥
evaṃ paramparāprāptamimaṃ rājarṣayo viduḥ
sa kāleneha mahatā yogo naṣṭaḥ parantapa
Anuvaad
"He Parantapa! Is prakaar parampara se praapt is (yoga) ko raajarshi jaante the; par bahut lambe samay ke kaaran yeh yoga yahaan lupt ho gaya."
Bhaavaarth
Gyaan kaise khota hai?
- Shankaracharya: vicchinna-sampradāyaḥ saṃvṛttaḥ — parampara toot gayi; kaaran: durbalān ajitendriyān prāpya — kamzor, indriyon ko na jeetne waale log mile.
- Aacharya Ramanuja (4.1–4.2 ki sanyukt tika): tat-tac-chrotṛ-buddhi-māndyāt vinaṣṭa-prāyaḥ abhūt — sunne waalon ki buddhi ki mandata se lagbhag nasht ho gaya. (Corpus mein Ramanuja ki 4.2 ki tika 4.1 ka hi dohraav hai.)
"Parantapa": Shankaracharya isi shloka mein vyutpatti dete hain: ātmanaḥ vipakṣa-bhūtāḥ parā ity ucyante, tān śaurya-tejo-gabhastibhiḥ bhānur iva tāpayati — shatru "para" hain; unhe apne shaurya ki kirnon se surya ki tarah tapaane wala.