Bhagavad Gita · Jnana Karma Sannyasa YogaAdhyaay 4, Shloka 19 (4.19)
Mool Sanskrit · श्रीभगवान्
यस्य सर्वे समारम्भाः कामसङ्कल्पवर्जिताः
ज्ञानाग्निदग्धकर्माणं तमाहुः पण्डितं बुधाः
॥ 4.19 ॥
yasya sarve samārambhāḥ kāmasaṅkalpavarjitāḥ
jñānāgnidagdhakarmāṇaṃ tamāhuḥ paṇḍitaṃ budhāḥ
Anuvaad
"Jiske sab kaarya kaamna aur sankalp se rahit hain, aur jiske karm gyaan ki agni mein jal gaye hain, use gyaani log 'pandit' kehte hain."
Bhaavaarth
Do lakshan. (1) Kāma-saṅkalpa-varjita — kaam bina swaarthi ichchha aur yojana ke; (2) jñānāgni-dagdha-karmā — gyaan ki aag ne karm ke bandhan ko jala diya.
Shankaracharya: aise vyakti ke karm mudhaiva ceṣṭā-mātrāḥ — maano sirf cheshta-maatra; pravṛttena cel loka-saṅgrahārtham, nivṛttena cej jīvana-mātrārtham — agar woh karm mein hai to lok-sangrah ke liye, agar nivritt (sannyaasi) hai to keval jeevan-nirvaah ke liye. Jñānāgninā dagdhāni śubhāśubha-lakṣaṇāni karmāṇi — shubh-ashubh dono karm gyaan-agni se jale. Shankara aage kehte hain ki jise kriya se pehle hi aatma-darshan ho, woh karm chhod kar sannyaas leta hai; jise baad mein ho, woh kisi kaaran se karm na chhod sake to lok-sangrah ke liye karta hai, par "kuchh nahin karta" (4.20).
Aacharya Ramanuja: yasya mumukṣoḥ … karma-samārambhāḥ kāma-varjitāḥ phala-saṅga-rahitāḥ saṅkalpa-varjitāḥ ca — jis mumukshu ke sab karm phal-aasakti aur (prakriti se ekata ke) sankalp se rahit hain, use karmāntargata-ātma-yāthātmya-jñānāgninā dagdha-prācīna-karmāṇam — karm ke bheetar ke aatma-gyaan ki agni se jale purane karmon wala — pandit kehte hain.