श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 Flipbook mein padhein

Bhagavad Gita · Jnana Karma Sannyasa YogaAdhyaay 4, Shloka 20 (4.20)

Mool Sanskrit · श्रीभगवान्

त्यक्त्वा कर्मफलासङ्गं नित्यतृप्तो निराश्रयः
कर्मण्यभिप्रवृत्तोऽपि नैव किञ्चित् करोति सः
॥ 4.20 ॥

tyaktvā karmaphalāsaṅgaṃ nityatṛpto nirāśrayaḥ
karmaṇyabhipravṛtto'pi naiva kiñcit karoti saḥ

Anuvaad

"Karm-phal ki aasakti chhod kar, sada tript aur kisi (bahari) aashray par nirbhar na rehne wala vyakti karm mein poori tarah lagaa hone par bhi, vaastav mein kuchh bhi nahin karta."

Bhaavaarth

Teen lakshan. (1) Phal-aasakti ka tyaag; (2) nitya-tṛpta — sada tript; (3) nirāśraya — aashray-rahit.

"Nirāśraya" — do pathan.

  • Shankaracharya: āśrayo nāma yat āśritya puruṣārthaṃ sisādhayiṣati — aashray yaani woh saadhan jiska sahaara lekar vyakti apna laksh paana chahta hai; dṛṣṭādṛṣṭeṣṭa-phala-sādhanāśraya-rahitaḥ — drisht ya adrisht phal ke saadhanon ke sahaare se rahit. Aise gyaani ka karm paramārthato 'karmaiva — paramaarth mein akarm hi hai, kyonki woh niṣkriyātma-darśana-sampanna — nishkriya aatma ke darshan se yukt hai. Woh loka-saṅgraha-cikīrṣayā śiṣṭa-vigarhaṇā-parijihīrṣayā vā — lok-sangrah ki ichchha se, ya shreshth logon ki ninda se bachne ke liye — karm mein laga bhi ho, to "kuchh nahin karta".
  • Aacharya Ramanuja: nityatṛptaḥ nitye svātmani eva tṛptaḥ — nitya aatma mein hi tript; nirāśrayaḥ asthira-prakṛtau āśraya-buddhi-rahitaḥ — asthir prakriti (shareer aadi) ko aashray na maanne wala. Aisa vyakti karmāpadeśena jñānābhyāsam eva karoti — karm ke bahaane gyaan ka hi abhyaas karta hai.

📖 Flipbook mein padhein ✉ Sudhaar sujhaayein