Bhagavad Gita · Jnana Karma Sannyasa YogaAdhyaay 4, Shloka 23 (4.23)
Mool Sanskrit · श्रीभगवान्
गतसङ्गस्य मुक्तस्य ज्ञानावस्थितचेतसः
यज्ञायाऽऽचरतः कर्म समग्रं प्रविलीयते
॥ 4.23 ॥
gatasaṅgasya muktasya jñānāvasthitacetasaḥ
yajñāyā''carataḥ karma samagraṃ pravilīyate
Anuvaad
"Jiski aasakti chali gayi hai, jo mukt hai, jiska chitt gyaan mein sthit hai, aur jo yajña ke liye karm karta hai — uska sampoorn karm vileen ho jaata hai."
Bhaavaarth
Chaar shartein, ek parinaam. Gata-saṅga, mukta, jñānāvasthita-cetas, yajñāya ācarataḥ → karm samagraṃ pravilīyate.
Shankaracharya: gata-saṅgasya sarvato nivṛttāsakteḥ, muktasya nivṛtta-dharmādharmādi-bandhanasya — jiski sab aasakti nivritt hui, jiske punya-paap ke bandhan chhoote; jñāne eva avasthitaṃ ceto yasya; yajña-nirvṛtty-artham ācarataḥ — yajña poora karne ke liye karm karne wale ka karm, apne phal ke saath, vinaśyati — nasht ho jaata hai. Aur agla prashn: kiya ja raha karm apna phal kyon nahin deta? — uttar 4.24.
Aacharya Ramanuja: ātma-viṣaya-jñānāvasthita-manastvena vigata-tad-itara-saṅgasya — aatma-vishayak gyaan mein man sthit hone se baaki sab ki aasakti chhoot gayi; bandha-hetu-bhūtaṃ prācīnaṃ karma samagraṃ pravilīyate niḥśeṣaṃ kṣīyate — bandhan ka kaaran purana karm poori tarah kshin ho jaata hai. Aur aage ki bhoomika: ab tak prakriti se alag aatma ke chintan se karm ka gyaan-roop hona kaha; ab sarvasya saparikarasya karmaṇaḥ para-brahma-bhūta-parama-puruṣātmakatvānusandhāna — sab karm ko, uske sab angon sahit, Para-Brahman Param Purush-roop dekhne se karm ka gyaan-roop hona kaha jaayega (4.24).