Bhagavad Gita · Jnana Karma Sannyasa YogaAdhyaay 4, Shloka 25 (4.25)
Mool Sanskrit · श्रीभगवान्
दैवमेवापरे यज्ञं योगिनः पर्युपासते
ब्रह्माग्नावपरे यज्ञं यज्ञेनैवोपजुह्वति
॥ 4.25 ॥
daivamevāpare yajñaṃ yoginaḥ paryupāsate
brahmāgnāvapare yajñaṃ yajñenaivopajuhvati
Anuvaad
"Kuchh yogi devtaaon ki pooja roopi yajña hi karte hain; aur kuchh Brahman roopi agni mein yajña dwara hi yajña ki aahuti dete hain."
Bhaavaarth
Do yajña. (1) Daiva yajña — devtaaon ki pooja; (2) brahmāgnau yajñaṃ yajñenaivopajuhvati — Brahma-agni mein "yajña" ki "yajña" se aahuti.
Shankaracharya — aatma ki aahuti. Daiva yajña karmins karte hain. Doosra: brahmāgnau — Brahman (satyaṃ jñānam anantaṃ brahma, neti neti se nirvishesh) roopi agni mein apare brahmavidaḥ — anya Brahma-gyaani — yajñam — yahaan "yajña" = aatma (aatma ke naamon mein "yajña" bhi ginaaya gaya hai) — us upādhi-yukt aatma ki, yajñena eva ātmanā — aatma se hi, aahuti dete hain: arthaat sopādhikasya ātmanaḥ nirupādhikena para-brahma-svarūpeṇaiva yad darśanam — upaadhi-yukt aatma ko nirupaadhik Para-Brahman roop mein dekhna — yahi "hom" hai; yeh brahmātmaikatva-darśana-niṣṭhāḥ saṃnyāsinaḥ karte hain.
Aacharya Ramanuja — paramparaagat yajña, Brahma-drishti se. Daivaṃ daivārcana-rūpaṃ yajñam apare karma-yoginaḥ … tatra eva niṣṭhāṃ kurvanti — kuchh karma-yogi devta-archana roopi yajña mein nishtha rakhte hain. Kuchh yajñaṃ yajña-rūpaṃ brahmātmakam ājyādi-dravyaṃ yajñena yajña-sādhana-bhūtena srug-ādinā juhvati — yajña-roop, Brahma-aatmak ghee aadi dravya ko, yajña ke saadhan karchhi aadi se, (Brahma-agni mein) hom karte hain — brahmārpaṇaṃ brahma haviḥ iti nyāyena — 4.24 ki drishti se — yāga-homayor niṣṭhām — yaag aur hom mein nishtha.