Bhagavad Gita · Jnana Karma Sannyasa YogaAdhyaay 4, Shloka 34 (4.34)
Mool Sanskrit · श्रीभगवान्
तद् विद्धि प्रणिपातेन परिप्रश्नेन सेवया
उपदेक्ष्यन्ति ते ज्ञानं ज्ञानिनस्तत्त्वदर्शिनः
॥ 4.34 ॥
tad viddhi praṇipātena paripraśnena sevayā
upadekṣyanti te jñānaṃ jñāninastattvadarśinaḥ
Anuvaad
"Us (gyaan) ko vinamra pranaam, bhali-bhaanti prashn aur seva ke dwara jaano; tattva ko dekhne wale gyaani tumhe gyaan ka upadesh denge."
Bhaavaarth
Seekhne ki teen kunjiyaan.
- Praṇipāta — Shankaracharya: prakarṣeṇa nīcaiḥ patanaṃ praṇipātaḥ dīrgha-namaskāraḥ — dandvat pranaam; bhaav — ahankaar chhod kar vinamrata.
- Paripraśna — Shankaracharya: kathaṃ bandhaḥ, kathaṃ mokṣaḥ, kā vidyā kā cāvidyā — "bandhan kaise? moksha kaise? vidya kya, avidya kya?" — aise gehre, sachche prashn.
- Sevā — guru-śuśrūṣā — guru ki seva.
"Jñāninas tattva-darśinaḥ" — do visheshan kyon? Shankaracharya: jñānavanto 'pi kecit yathāvat tattva-darśana-śīlāḥ apare na — gyaan wale kuchh hi tattva ko yathaarth roop se dekhne wale hote hain, sab nahin; ye samyag-darśinaḥ tair upadiṣṭaṃ jñānaṃ kārya-kṣamaṃ bhavati netarat — samyak drashtaaon ka diya gyaan hi kaarya-saksham (prabhaavi) hota hai, doosron ka nahin.
Aacharya Ramanuja: tad ātma-viṣayaṃ jñānam — woh aatma-vishayak gyaan, jo 2.17 se 2.39 tak maine bataya; mad-ukta-karmaṇi vartamānaḥ tvaṃ vipākānuguṇaṃ kāle — mere bataye karm mein lage rehte hue, uchit samay par, jab tum paripakv ho, praṇipāta-paripraśna-sevābhiḥ viśadākāraṃ jñānibhyo viddhi — inke dwara gyaaniyon se use spasht roop mein jaano. Sākṣāt-kṛtātma-svarūpāḥ tu jñāninaḥ … tava āśayam ālakṣya — aatma ka saakshaatkaar kiye gyaani, tumhaara aashay dekh kar, upadesh denge.