श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 Flipbook mein padhein

Bhagavad Gita · Jnana Karma Sannyasa YogaAdhyaay 4, Shloka 39 (4.39)

Mool Sanskrit · श्रीभगवान्

श्रद्धावाँल्लभते ज्ञानं तत्परः संयतेन्द्रियः
ज्ञानं लब्ध्वा परां शान्तिमचिरेणाधिगच्छति
॥ 4.39 ॥

śraddhāvām̐llabhate jñānaṃ tatparaḥ saṃyatendriyaḥ
jñānaṃ labdhvā parāṃ śāntimacireṇādhigacchati

Anuvaad

"Shraddha rakhne wala, usi mein lagan wala aur indriyon par sanyam rakhne wala vyakti gyaan paata hai; aur gyaan paakar woh sheeghra hi param shaanti ko praapt hota hai."

Bhaavaarth

Teen shartein — ek kram.

  1. Śraddhā — shraddha.
  2. Tat-para — Shankaracharya: śraddhālutve 'pi bhavati kaścin manda-prasthānaḥ — shraddha hote hue bhi koi dheela ho sakta hai; isliye tat-paraḥ guru-upāsadanādau abhiyuktaḥ — guru ke paas jaane aadi mein lagan wala.
  3. Saṃyatendriya — tat-paro 'pi ajitendriyaḥ syāt — lagan wala bhi indriyon ko na jeeta ho sakta hai; isliye sanyam.

Shankaracharya — bahari aur bheetari upaay. Ek mahatvapoorn baat: praṇipātādis tu bāhyo 'naikāntiko 'pi bhavati māyāvitvādi-sambhavāt, na tu tat śraddhāvattvādau — pranipaat aadi to bahari hain aur anishchit bhi, kyonki unme dikhaava (māyāvitva) sambhav hai; par shraddha, lagan aur sanyam mein nahin — isliye ye ekāntataḥ jñāna-labdhy-upāyaḥ — gyaan-praapti ke nishchit upaay hain. Phal: jñānaṃ labdhvā parāṃ mokṣākhyāṃ śāntim … acireṇa kṣipram eva — moksha naam ki param shaanti, sheeghra.

Aacharya Ramanuja: upadesh se gyaan paakar, us gyaan ki vriddhi mein shraddha wala, usi mein man lagaaye, anya vishayon se indriyon ko rokne wala, acireṇa kālena ukta-lakṣaṇa-vipāka-daśāpannaṃ jñānaṃ labhate — sheeghra hi paripakv gyaan paata hai; aur usse paraṃ nirvāṇaṃ prāpnoti — param nirvaan.

📖 Flipbook mein padhein ✉ Sudhaar sujhaayein