Bhagavad Gita · Jnana Karma Sannyasa YogaAdhyaay 4, Shloka 8 (4.8)
Mool Sanskrit · श्रीभगवान्
परित्राणाय साधूनां विनाशाय च दुष्कृताम्
धर्मसंस्थापनार्थाय सम्भवामि युगे युगे
॥ 4.8 ॥
paritrāṇāya sādhūnāṃ vināśāya ca duṣkṛtām
dharmasaṃsthāpanārthāya sambhavāmi yuge yuge
Anuvaad
"Sajjanon ki raksha ke liye, dushkarmiyon ke vinaash ke liye, aur dharma ki punah sthaapana ke liye main yug-yug mein prakat hota hoon."
Bhaavaarth
Teen prayojan.
- Paritrāṇa — sādhūnām ki raksha. Shankaracharya: sādhūnāṃ san-mārga-sthānām — sanmaarg par chalne walon ki.
- Vināśa — duṣkṛtām. Shankaracharya: pāpa-kāriṇām — paap karne walon ka.
- Dharma-saṃsthāpana — Shankaracharya: dharmasya samyak sthāpanam — dharma ki samyak sthaapana.
Aacharya Ramanuja — "paritrāṇa" ka komal arth. Ramanuja ke anusaar saadhu hain vaiṣṇavāgresarāḥ mat-samāśrayaṇe pravṛttāḥ — shreshth bhakt, jo meri sharan mein lage hain; jo mere naam, karm aur svaroop ke avāṅ-manasa-gocara (vaani-man se pare) hone ke kaaran, mad-darśanād ṛte — mere darshan ke bina — apne ko sambhaal bhi nahin paate, aṇu-mātra-kālam api kalpa-sahasraṃ manvānāḥ — kshan bhar ko bhi hazaaron kalp maante hain. Unki raksha = mat-svarūpa-ceṣṭitāvalokanālāpādi-dānena — unhe apna svaroop, apni leela, darshan aur baatcheet dekar. Yaani avataar ka pehla prayojan bhakton ko apna saanidhya dena hai. Aur kṣīṇasya vaidikadharmasya mad-ārādhana-rūpasya ārādhya-svarūpa-pradarśanena — kshin hue, meri aaraadhana roop dharma ki, aaraadhya (mere) svaroop ko dikhaa kar sthaapana. Kṛta-tretādi-yuga-viśeṣa-niyamaḥ api nāsti — kisi vishesh yug ka niyam bhi nahin.