श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 Flipbook mein padhein

Bhagavad Gita · Karma Sannyasa YogaAdhyaay 5, Shloka 10 (5.10)

Mool Sanskrit · श्रीभगवान्

ब्रह्मण्याधाय कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा करोति यः
लिप्यते न स पापेन पद्मपत्रमिवाम्भसा
॥ 5.10 ॥

brahmaṇyādhāya karmāṇi saṅgaṃ tyaktvā karoti yaḥ
lipyate na sa pāpena padmapatramivāmbhasā

Anuvaad

"Jo karmon ko 'brahma' mein arpit karke, aasakti chhod kar karm karta hai, woh paap se waise hi lipt nahin hota jaise kamal ka patta paani se."

Bhaavaarth

Kamal ka patta. Paani mein rehta hai, paani se bheega dikhta hai — par paani uspar tikta nahin, bas lud-hak jaata hai. Waise hi karm-yogi karm ke beech rehkar bhi bandhan se alipt.

Shankaracharya — sevak-bhaav. Brahmaṇi īśvare ādhāya nikṣipya "tad-arthaṃ karma karomi" iti bhṛtya iva svāmy-arthaṃ — Ishvara mein arpit karke, "unke liye karm karta hoon" — jaise sevak swaami ke liye; mokṣe 'pi phale saṅgaṃ tyaktvā — moksha ke phal mein bhi aasakti chhod kar. Phal: kevalaṃ sattva-śuddhi-mātram eva phalaṃ tasya karmaṇaḥ syāt — us karm ka phal keval antahkaran ki shuddhi.

Aacharya Ramanuja — prakriti mein karm rakhna. Indriyāṇāṃ prakṛti-pariṇāma-viśeṣa-rūpatvena indriyākāreṇa avasthitāyāṃ prakṛtau — indriyaan prakriti ka hi parinaam hain; un indriyon ke roop mein sthit prakriti mein, 5.8–5.9 ke prakaar se ("indriyaan kar rahi hain"), karm ko rakh kar, phal-aasakti chhod kar, "main kuchh nahin karta" maan kar karm karne wala, prakṛty-ātmābhimāna-rūpeṇa sambandha-hetunā pāpena na lipyate — prakriti ko aatma maanne roopi bandhan-kaaran paap se nahin lipta.

📖 Flipbook mein padhein ✉ Sudhaar sujhaayein