श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 Flipbook mein padhein

Bhagavad Gita · Karma Sannyasa YogaAdhyaay 5, Shloka 7 (5.7)

Mool Sanskrit · श्रीभगवान्

योगयुक्तो विशुद्धात्मा विजितात्मा जितेन्द्रियः
सर्वभूतात्मभूतात्मा कुर्वन्नपि न लिप्यते
॥ 5.7 ॥

yogayukto viśuddhātmā vijitātmā jitendriyaḥ
sarvabhūtātmabhūtātmā kurvannapi na lipyate

Anuvaad

"Yoga se yukt, shuddh man wala, apne ko jeetne wala, jitendriya, aur sab praaniyon ki aatma ko apni aatma maanne wala vyakti karm karte hue bhi lipt nahin hota."

Bhaavaarth

Chaar seedhiyaan. Yoga → shuddh man → man aur shareer par vijay → jitendriya → sarva-bhūtātma-bhūtātmā.

"Sarva-bhūtātma-bhūtātmā" — do pathan.

  • Shankaracharya: sarveṣāṃ brahmādīnāṃ stamba-paryantānāṃ bhūtānām ātma-bhūtaḥ ātmā pratyak-cetano yasya — Brahma se tinke tak sab praaniyon ki aatma hi jiski pratyak-chetan aatma hai — samyag-darśī (abhed-drishti). Aisa vyakti loka-saṅgrahāya karma kurvann api na lipyate.
  • Aacharya Ramanuja: karm-yoga mein shuddh man, apne abhyast karm mein man lagne se sukh se vijit-man, phir jitendriya, aur kartuḥ ātmano yāthātmyānusandhāna-niṣṭhatayā — karta-aatma ke yathaarth chintan se — sarva-bhūtātma-bhūtātmā: kyonki prakriti se alag hone par devādīnāṃ svasya ca ekākāra ātmā — devta aadi aur apni aatma ek-aakaar (samaan roop) hai; dev-manushya aadi bhed prakriti ke parinaam hain, aatma ke nahin (5.19 nirdoṣaṃ hi samaṃ brahma). Aisa vyakti anātmani ātmābhimānena na lipyate — anaatma (shareer) mein aatma-abhimaan se nahin bandhta, aur acireṇa ātmānam āpnoti.

📖 Flipbook mein padhein ✉ Sudhaar sujhaayein