श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 Flipbook mein padhein

Bhagavad Gita · Dhyana Yoga (Atma-samyama Yoga)Adhyaay 6, Shloka 15 (6.15)

Mool Sanskrit · श्रीभगवान्

युञ्जन्नेवं सदाऽऽत्मानं योगी नियतमानसः
शान्तिं निर्वाणपरमां मत्संस्थामधिगच्छति
॥ 6.15 ॥

yuñjannevaṃ sadā''tmānaṃ yogī niyatamānasaḥ
śāntiṃ nirvāṇaparamāṃ matsaṃsthāmadhigacchati

Anuvaad

"Is prakaar sada man ko yog mein lagaata hua, sthir-man yogi us shaanti ko paata hai jiska shikhar nirvaan (moksh) hai, aur jo mujhmein sthit hai."

Bhaavaarth

Shankaracharya. Śāntim uparatiṃ nirvāṇa-paramāṃ nirvāṇaṃ mokṣaḥ tat paramā niṣṭhā yasyāḥ śānteḥ — shaanti yaani upraati, jiski param nishtha moksh hai; mat-saṃsthāṃ mad-adhīnām — mere adheen. Aur aage: idānīṃ yoginaḥ āhārādi-niyama ucyate — ab yogi ke aahaar aadi niyam.

Aacharya Ramanuja — Bhagavan "shubhaashray". Mayi parasmin brahmaṇi puruṣottame manasaḥ śubhāśraye sadā ātmānaṃ mano yuñjan — mujh Param Brahm Purushottam mein, jo man ka shubh aashray (pavitra kendra) hoon, man ko lagaate hue; mat-sparśa-pavitrī-kṛta-mānasatayā niścala-mānasaḥ — mere sparsh se pavitra hone ke kaaran man nishchal; nirvāṇa-kāṣṭhā-rūpāṃ mat-saṃsthāṃ mayi saṃsthitāṃ śāntim. Aur mahatvapoorn: ātma-yogam ārabhamāṇasya mano-nairmalya-hetu-bhūtāṃ manaso bhagavati śubhāśraye sthitim — aatma-yog shuru karne wale ke man ki nirmalta ka kaaran hai man ka Bhagavan roopi shubh aashray mein tikna.

Antar: Ramanuja ke liye 6.14–6.15 dikhaate hain ki aatma-darshan ke liye bhi man ko pehle Bhagavan mein tikaana zaroori hai — yeh unke adhyaay-pathan ki ek kunji hai. Shankara ke liye "mat-saṃsthā" = Ishwar ke adheen shaanti, jo moksh mein param hoti hai.

📖 Flipbook mein padhein ✉ Sudhaar sujhaayein