ഭഗവദ്ഗീത · Dhyana Yoga (Atma-samyama Yoga)അദ്ധ്യായം 6, ശ്ലോകം 15 (6.15)
മൂല സംസ്കൃതം · ശ്രീഭഗവാന്
യുഞ്ജന്നേവം സദാഽഽത്മാനം യോഗീ നിയതമാനസഃ
ശാന്തിം നിര്വാണപരമാം മത്സംസ്ഥാമധിഗച്ഛതി
॥ 6.15 ॥
yuñjannevaṃ sadā''tmānaṃ yogī niyatamānasaḥ
śāntiṃ nirvāṇaparamāṃ matsaṃsthāmadhigacchati
പരിഭാഷ
"ഇപ്രകാരം സദാ മനസ്സിനെ യോഗത്തിൽ ഏർപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട്, സ്ഥിരമനസ്കനായ യോഗി നിർവാണം (മോക്ഷം) ശിഖരമായുള്ളതും എന്നിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതുമായ ശാന്തി പ്രാപിക്കുന്നു."
ഭാവാർത്ഥം
ശങ്കരാചാര്യർ. Śāntim uparatiṃ nirvāṇa-paramāṃ nirvāṇaṃ mokṣaḥ tat paramā niṣṭhā yasyāḥ śānteḥ — ശാന്തി, അതായത് ഉപരതി, അതിന്റെ പരമനിഷ്ഠ മോക്ഷമാണ്; mat-saṃsthāṃ mad-adhīnām — എന്റെ അധീനത്തിലുള്ളത്. തുടർന്ന്: idānīṃ yoginaḥ āhārādi-niyama ucyate — ഇനി യോഗിയുടെ ആഹാരം മുതലായവയുടെ നിയമങ്ങൾ.
ആചാര്യ രാമാനുജൻ — ഭഗവാൻ "ശുഭാശ്രയം". Mayi parasmin brahmaṇi puruṣottame manasaḥ śubhāśraye sadā ātmānaṃ mano yuñjan — മനസ്സിന്റെ ശുഭാശ്രയമായ (പവിത്രമായ കേന്ദ്രമായ) പരബ്രഹ്മവും പുരുഷോത്തമനുമായ എന്നിൽ മനസ്സിനെ ഏർപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട്; mat-sparśa-pavitrī-kṛta-mānasatayā niścala-mānasaḥ — എന്റെ സ്പർശത്താൽ പവിത്രമായതിനാൽ മനസ്സ് നിശ്ചലം; nirvāṇa-kāṣṭhā-rūpāṃ mat-saṃsthāṃ mayi saṃsthitāṃ śāntim. പ്രധാനം: ātma-yogam ārabhamāṇasya mano-nairmalya-hetu-bhūtāṃ manaso bhagavati śubhāśraye sthitim — ആത്മയോഗം ആരംഭിക്കുന്നവന്റെ മനസ്സിന്റെ നൈർമ്മല്യത്തിന് കാരണം ഭഗവാനാകുന്ന ശുഭാശ്രയത്തിൽ മനസ്സ് ഉറയ്ക്കുന്നതാണ്.
വ്യത്യാസം: രാമാനുജന് 6.14–6.15 കാണിക്കുന്നത് ആത്മദർശനത്തിനുപോലും ആദ്യം മനസ്സിനെ ഭഗവാനിൽ ഉറപ്പിക്കണം എന്നാണ് — ഇത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അദ്ധ്യായവായനയുടെ ഒരു താക്കോലാണ്. ശങ്കരന് "mat-saṃsthā" = ഈശ്വരാധീനമായ ശാന്തി, അത് മോക്ഷത്തിൽ പരമമാകുന്നു.
AI-assisted draft translation — under review.