श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 Flipbook mein padhein

Bhagavad Gita · Dhyana Yoga (Atma-samyama Yoga)Adhyaay 6, Shloka 20 (6.20)

Mool Sanskrit · श्रीभगवान्

यत्रोपरमते चित्तं निरुद्धं योगसेवया
यत्र चैवाऽऽत्मनाऽऽत्मानं पश्यन्नात्मनि तुष्यति
॥ 6.20 ॥

yatroparamate cittaṃ niruddhaṃ yogasevayā
yatra caivā''tmanā''tmānaṃ paśyannātmani tuṣyati

Anuvaad

"Jis (avastha) mein yog ke abhyaas se roka gaya chitt shaant ho jaata hai, aur jahan (shuddh) man se aatma ko dekhte hue (yogi) apne aap mein hi santusht rehta hai — (6.21–6.23 se jaari)"

Bhaavaarth

Shankaracharya. Niruddhaṃ sarvato nivārita-pracāram — sab or se jiska bhatakna roka gaya; ātmanā samādhi-pariśuddhena antaḥkaraṇena ātmānaṃ paraṃ caitanyaṃ jyotiḥ-svarūpaṃ paśyan — samaadhi se shuddh antahkaran se, aatma ko param chaitanya, jyoti-svaroop dekhte hue; sve eva ātmani tuṣyati.

Aacharya Ramanuja. Sarvatra niruddhaṃ cittaṃ yatra yoge uparamate atiśayita-sukham idam eva iti ramate — roka gaya chitt jis yog mein "yahi sabse bada sukh hai" maan kar ramta hai; ātmanā manasā ātmānaṃ paśyan anya-nirapekṣam ātmani eva tuṣyati — man se aatma ko dekh kar, kisi aur ki apeksha ke bina, aatma mein santusht.

Antar: "Uparamate" — Shankara: chitt ka upraam (ruk jaana); Ramanuja: chitt ka ramna ("yahi sabse sukh"). Aur dekhi jaane wali aatma — Shankara: param chaitanya; Ramanuja: apni shuddh aatma.

📖 Flipbook mein padhein ✉ Sudhaar sujhaayein