श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 Flipbook mein padhein

Bhagavad Gita · Jnana Vijnana YogaAdhyaay 7, Shloka 2 (7.2)

Mool Sanskrit · श्रीभगवान्

ज्ञानं तेऽहं सविज्ञानमिदं वक्ष्याम्यशेषतः
यज्ज्ञात्वा नेह भूयोऽन्यज्ज्ञातव्यमवशिष्यते
॥ 7.2 ॥

jñānaṃ te'haṃ savijñānamidaṃ vakṣyāmyaśeṣataḥ
yajjñātvā neha bhūyo'nyajjñātavyamavaśiṣyate

Anuvaad

"Main tumhe yeh gyaan, vigyaan sahit, poori tarah bataunga — jise jaan kar yahan aur kuchh jaanne yogya shesh nahin rehta."

Bhaavaarth

Shankaracharya. Sa-vijñānaṃ vijñāna-sahitaṃ svānubhava-yuktam — vigyaan sahit, yaani apne anubhav se yukt; phal: na iha bhūyaḥ punaḥ anyat jñātavyaṃ puruṣārtha-sādhanam avaśiṣyate … iti mat-tattva-jño yaḥ saḥ sarvajño bhavati — mere tattva ko jaanne wala sarvagya ho jaata hai; ato viśiṣṭa-phalatvāt durlabhaṃ jñānam.

Aacharya Ramanuja — vigyaan = vishisht-gyaan. Vijñānaṃ hi viviktākāra-viṣayaṃ jñānam — vigyaan woh gyaan hai jo alag (vishisht) aakaar ko jaane: yathā ahaṃ mad-vyatiriktāt samasta-cid-acid-vastu-jātāt nikhila-heya-pratyanīkatayā anavadhikātiśaya-… -kalyāṇa-guṇa-gaṇānanta-mahā-vibhūtitayā ca vivikta… (corpus mein असख्ये — "asaṅkhyeya" ki paath-truti) — main apne se alag sab chit-achit vastuon se, sab doshon ke virodhi hone aur asankhya kalyaan-gunon, anant mahaavibhooti ke kaaran vishisht (alag aur shreshth) hoon; is vishisht-gyaan sahit apne svaroop ka gyaan kahunga.

Antar (naam ka arth): Vigyaan — Shankara: anubhav; Ramanuja: Bhagavan ki vishishtata ka gyaan.

📖 Flipbook mein padhein ✉ Sudhaar sujhaayein