श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 Flipbook mein padhein

Bhagavad Gita · Raja Vidya Raja Guhya YogaAdhyaay 9, Shloka 11 (9.11)

Mool Sanskrit · श्रीभगवान्

अवजानन्ति मां मूढा मानुषीं तनुमाश्रितम्
परं भावमजानन्तो मम भूतमहेश्वरम्
॥ 9.11 ॥

avajānanti māṃ mūḍhā mānuṣīṃ tanumāśritam
paraṃ bhāvamajānanto mama bhūtamaheśvaram

Anuvaad

"Moodh log mere param svaroop ko — jo sab praaniyon ka mahaan Ishwar hai — na jaan kar, manushya-deh dhaaran kiye hue mujhe tuchchh samajhte hain."

Bhaavaarth

Shankaracharya. Avajānanti avajñāṃ paribhavaṃ kurvanti … mānuṣīṃ … tanuṃ … manuṣya-dehena vyavaharantam — manushya-deh se vyavahaar karte hue mujhe tiraskaar se dekhte hain; paraṃ … bhāvaṃ paramātma-tattvam ākāśa-kalpam ākāśād api antaratamam — aakaash jaisa, aakaash se bhi andar ka param tattva; tasya mama avajñāna-bhāvanena āhatāḥ te varākāḥ — meri avagya ki bhaavna se ve bechaare aahat hain.

Aacharya Ramanuja — karuna ko kamzori samajhna. Parama-kāruṇikatayā sarva-samāśrayaṇīyatvāya mānuṣīṃ tanum āśritaṃ — param karuna se, sab ke liye sulabh hone ke liye manushya-roop liya; sva-kṛtaiḥ pāpa-karmabhiḥ mūḍhā avajānanti — prākṛta-manuṣya-samaṃ manyante — apne paap-karmon se moodh log mujhe saadhaaran manushya jaisa maante hain; apāra-kāruṇyaudārya-sauśīlya-vātsalyādi-nibandhanaṃ manuṣyatva-samāśrayaṇa-lakṣaṇam imaṃ paraṃ bhāvam ajānantaḥ — manushya banna meri aseem karuna, udaarta, sausheelya (bade hokar chhoton se ghulna-milna) aur vaatsalya ka parinaam hai — yahi "param bhaav" na jaan kar.

Antar (sundar): Ramanuja ke liye "param bhaav" khud manushya banne ki karuna hai — Bhagavan ki mahaanta unke neeche utarne mein hai.

📖 Flipbook mein padhein ✉ Sudhaar sujhaayein