श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 Flipbook mein padhein

Bhagavad Gita · Raja Vidya Raja Guhya YogaAdhyaay 9, Shloka 19 (9.19)

Mool Sanskrit · श्रीभगवान्

तपाम्यहमहं वर्षं निगृण्हाम्युत्सृजामि च
अमृतं चैव मृत्युश्च सदसच्चाहमर्जुन
॥ 9.19 ॥

tapāmyahamahaṃ varṣaṃ nigṛṇhāmyutsṛjāmi ca
amṛtaṃ caiva mṛtyuśca sadasaccāhamarjuna

Anuvaad

"He Arjun, main hi garmi deta hoon, main hi baarish ko rokta aur barsaata hoon; main amrit bhi hoon aur mrityu bhi, sat bhi aur asat bhi."

Bhaavaarth

Shankaracharya. Tapāmi aham ādityo bhūtvā — Aaditya ban kar tapta hoon; nigṛhṇāmi … aṣṭabhiḥ māsaiḥ, punaḥ utsṛjāmi prāvṛṣi — aath maheene rok kar, varsha-ritu mein phir barsaata hoon; amṛtaṃ caiva devānāṃ, mṛtyuś ca martyānām — devon ka amrit, martyon ki mrityu; sat … asat ca … na punaḥ atyantam eva asat bhagavān — par Bhagavan bilkul "asat" (anastitva) nahin; kārya-kāraṇe vā sad-asatī — ya sat-asat yaani kaarya aur kaaran.

Aacharya Ramanuja. Amṛtaṃ ca eva mṛtyuḥ ca yena jīvati loko yena ca mriyate — jisse lok jeeta aur jisse marta, dono main; sad yad vartate, asad yad atītam anāgataṃ ca — sat = jo abhi hai, asat = jo beet gaya ya aane wala; sarvāvasthāvasthita-cid-acid-vastu-śarīratayā tat-tat-prakāraḥ aham eva — sab avasthaaon ki chit-achit vastuein mera sharir, isliye har roop mein main.

📖 Flipbook mein padhein ✉ Sudhaar sujhaayein