భగవద్గీత · Raja Vidya Raja Guhya Yogaఅధ్యాయం 9, శ్లోకం 19 (9.19)
మూల సంస్కృతం · శ్రీభగవాన్
తపామ్యహమహం వర్షం నిగృణ్హామ్యుత్సృజామి చ
అమృతం చైవ మృత్యుశ్చ సదసచ్చాహమర్జున
॥ 9.19 ॥
tapāmyahamahaṃ varṣaṃ nigṛṇhāmyutsṛjāmi ca
amṛtaṃ caiva mṛtyuśca sadasaccāhamarjuna
అనువాదం
"అర్జునా, నేనే వేడిని ఇస్తాను, నేనే వర్షాన్ని ఆపుతాను, కురిపిస్తాను; నేను అమృతాన్నీ, మృత్యువునూ, సత్తునూ, అసత్తునూ."
భావార్థం
శంకరాచార్యులు. Tapāmi aham ādityo bhūtvā — ఆదిత్యుడినై తపిస్తాను; nigṛhṇāmi … aṣṭabhiḥ māsaiḥ, punaḥ utsṛjāmi prāvṛṣi — ఎనిమిది నెలలు ఆపి, వర్షఋతువులో మళ్లీ కురిపిస్తాను; amṛtaṃ caiva devānāṃ, mṛtyuś ca martyānām — దేవతలకు అమృతం, మర్త్యులకు మృత్యువు; sat … asat ca … na punaḥ atyantam eva asat bhagavān — కానీ భగవంతుడు పూర్తిగా "అసత్తు" (అస్తిత్వం లేనివాడు) కాడు; kārya-kāraṇe vā sad-asatī — లేదా సత్-అసత్తులు అంటే కార్యం, కారణం.
ఆచార్య రామానుజులు. Amṛtaṃ ca eva mṛtyuḥ ca yena jīvati loko yena ca mriyate — లోకం దేనితో జీవిస్తుందో, దేనితో మరణిస్తుందో, రెండూ నేనే; sad yad vartate, asad yad atītam anāgataṃ ca — సత్తు = ఇప్పుడు ఉన్నది, అసత్తు = గడిచిపోయినది లేదా రాబోయేది; sarvāvasthāvasthita-cid-acid-vastu-śarīratayā tat-tat-prakāraḥ aham eva — అన్ని అవస్థల్లోని చిత్-అచిత్ వస్తువులు నా శరీరం, కాబట్టి ప్రతి రూపంలోనూ నేనే.
AI-assisted draft translation — under review.