श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 Flipbook mein padhein

Bhagavad Gita · Raja Vidya Raja Guhya YogaAdhyaay 9, Shloka 6 (9.6)

Mool Sanskrit · श्रीभगवान्

यथाऽऽकाशस्थितो नित्यं वायुः सर्वत्रगो महान्
तथा सर्वाणि भूतानि मत्स्थानीत्युपधारय
॥ 9.6 ॥

yathā''kāśasthito nityaṃ vāyuḥ sarvatrago mahān
tathā sarvāṇi bhūtāni matsthānītyupadhāraya

Anuvaad

"Jaise sab jagah behne waali vishaal hawa sada aakaash mein rehti hai (par usse chipakti nahin), waise hi sab praani mujhmein sthit hain — aisa samjho."

Bhaavaarth

Shankaracharya — asanshlesh. yathā loke ākāśa-sthitaḥ … nityaṃ sadā vāyuḥ sarvatra gacchatīti sarvatragaḥ mahān … tathā ākāśavat sarvagate mayi asaṃśleṣeṇaiva sthitāni — jaise hawa aakaash mein rehti hai, waise sab praani aakaash jaise sarvavyaapi mujhmein bina chipke sthit hain.

Aacharya Ramanuja — kaun dhaarta hai hawa ko? Yathā ākāśe anālambane mahān vāyuḥ sthitaḥ … sa tu vāyuḥ nirālambano mad-āyatta-sthitiḥ iti avaśyābhyupagamanīyo mayā eva dhṛta iti — bina aadhaar ke aakaash mein hawa tiki hai — use koi to dhaarta hai — main; isi tarah sab praani, tair adṛṣṭe mayi — jo mujhe dekh nahin paate, mujhmein dhrit hain. Pramaan: Brihadaranyak 3.8.9 (etasya vā akṣarasya praśāsane gārgi sūryā-candramasau vidhṛtau tiṣṭhataḥ), Taittiriya 2.8.1 (bhīṣāsmād vātaḥ pavate); aur ek prasiddh shlok — meghodayaḥ sāgara-sannivṛttiḥ … viṣṇor vicitrāḥ prabhavanti māyāḥ — baadal ka udaya, saagar ki maryaada, chandra ki kalaayein… sab Vishnu ki vichitra maaya.

Antar: Shankara ki upma nirlepta dikhaati hai; Ramanuja ki dhaaran-shakti.

📖 Flipbook mein padhein ✉ Sudhaar sujhaayein