ಭಗವದ್ಗೀತೆ · Arjuna Vishada Yogaಅಧ್ಯಾಯ 1, ಶ್ಲೋಕ 19 (1.19)

ಎರಡು ಧ್ವನಿಗಳು, ಎರಡು ಪರಿಣಾಮಗಳು. ಮಧುಸೂದನ ಸರಸ್ವತಿಗಳು ಈ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ: ಕೌರವರ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಶಂಖ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಧ್ವನಿ ಅತಿ ಘೋರವಾಗಿದ್ದರೂ ಪಾಂಡವರನ್ನು ವಿಚಲಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಪಾಂಡವರ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಶಂಖಘೋಷ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಎಲ್ಲ ಸಂಬಂಧಿಕರ — ಭೀಷ್ಮ ಮತ್ತು ದ್ರೋಣರ ಸಹಿತ — ಹೃದಯಗಳನ್ನು ಸೀಳಿತು. ಮತ್ತು "ಹೃದಯ ಸೀಳುವುದು" ಎಂಬುದರ ಅರ್ಥವನ್ನು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಹೃದಯ ಸೀಳುವಂತಹ ನೋವನ್ನು (ವ್ಯಥೆಯನ್ನು) ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಅಂದರೆ ಇದು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಆಘಾತದ ವರ್ಣನೆ, ಅಕ್ಷರಶಃ ದೈಹಿಕ ಗಾಯದ್ದಲ್ಲ.

ಏಕೆ ಇಂತಹ ಪರಿಣಾಮ? ಶ್ಲೋಕವು ಕಾರಣ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಸಂಭಾವ್ಯ ಓದುಗಳು:

1. ಧ್ವನಿಯ ತೀವ್ರತೆ: ಮಧುಸೂದನರ ಪ್ರಕಾರ ಧ್ವನಿ "ತುಮುಲ" — ತೀವ್ರ — ಆಗಿತ್ತು, ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಳಗುತ್ತಿತ್ತು.
2. ಒಳಗಿನ ಭಯ: ತನ್ನ ಕಾರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಒಳಗಿನಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಂಬಿಕೆಯಿಲ್ಲದ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಎದುರಾಳಿಯ ಗರ್ಜನೆ ಹೆಚ್ಚು ಭಾರವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ದುರ್ಯೋಧನನ ಚಿಂತೆಯನ್ನು (1.2–1.11) ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ಇದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ.
3. ಕೇಳುಗನಿಗೆ ಸಂದೇಶ: ಸಂಜಯನು ಇದನ್ನು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ — ಯಾರ ಮಕ್ಕಳು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲುತ್ತಿದ್ದಾರೋ ಅವನಿಗೆ. ಸಂಜಯನ ವರ್ಣನೆ ರಾಜನಿಗೆ ಸತ್ಯದ ಕನ್ನಡಿಯೂ ಹೌದು.

ವರ್ಣನೆಯ ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ: "ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿ ಮೊಳಗಿದವು" — ಇದು ಕಾವ್ಯಶೈಲಿ, ಧ್ವನಿಯ ವಿಶಾಲತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕಾವ್ಯಮಯ ವರ್ಣನೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದು ಉಚಿತ.