ಭಗವದ್ಗೀತೆ · Arjuna Vishada Yogaಅಧ್ಯಾಯ 1, ಶ್ಲೋಕ 47 (1.47)
ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ · ಸಞ್ಜಯಃ
ಸಞ್ಜಯ ಉವಾಚ
ಏವಮುಕ್ತ್ವಾಽರ್ಜುನಃ ಸಙ್ಖ್ಯೇ ರಥೋಪಸ್ಥ ಉಪಾವಿಶತ್
ವಿಸೃಜ್ಯ ಸಶರಂ ಚಾಪಂ ಶೋಕಸಂವಿಗ್ನಮಾನಸಃ
॥ 1.47 ॥
evamuktvā'rjunaḥ saṅkhye rathopastha upāviśat
visṛjya saśaraṃ cāpaṃ śokasaṃvignamānasaḥ
ಅನುವಾದ
"ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು: ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಶೋಕದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸಿನ ಅರ್ಜುನನು ಬಾಣಸಹಿತ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ರಥದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಬಿಟ್ಟನು."
ಭಾವಾರ್ಥ
ಬಿಲ್ಲು ಎತ್ತುವುದರಿಂದ ಕೆಳಗಿಡುವವರೆಗೆ. 1.20ರಲ್ಲಿ — dhanur udyamya — ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎತ್ತಿ. 1.30ರಲ್ಲಿ — gāṇḍīvaṃ sraṃsate — ಗಾಂಡೀವ ಜಾರುತ್ತಿದೆ. ಮತ್ತು ಈಗ — visṛjya saśaraṃ cāpam — ಬಾಣಸಹಿತ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಬಿಟ್ಟನು. ಇಡೀ ಅಧ್ಯಾಯ ಈ ಒಂದು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗುತ್ತದೆ.
ನಿಂತಿದ್ದಲ್ಲಿಂದ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ. ಮಧುಸೂದನರು ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮಾತು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಮೊದಲು ಅರ್ಜುನನು ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ನೋಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಎದ್ದು ನಿಂತಿದ್ದನು; ಈಗ ರಥದ ಉಪಸ್ಥದ (ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ಥಳದ) ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಬಿಟ್ಟನು. ನಿಂತಿರುವುದು — ಸಿದ್ಧತೆ, ಸಂಕಲ್ಪ. ಕುಳಿತುಬಿಡುವುದು — ಸೋಲು, ಆಯಾಸ. ಶರೀರದ ಭಂಗಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಿತಿಯ ಕನ್ನಡಿ. ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ — "ವಿಷಾದ"ದ ಮೂಲ √sad ಕೂಡ "ಕುಸಿದು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಮುಳುಗುವುದು" (1.28, 1.29). ಅರ್ಜುನನು ಈಗ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕುಳಿತುಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
"Śoka-saṃvigna-mānasaḥ" — ಶೋಕದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸು. ಸಂಜಯನು ಒಂದೇ ಪದದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. Saṃvigna — ನಡುಗುತ್ತಿರುವ, ತಳಮಳಗೊಂಡ, ವ್ಯಾಕುಲ. ಮಧುಸೂದನರು: śokena saṃvignaṃ pīḍitaṃ mānasaṃ yasya — ಯಾರ ಮನಸ್ಸು ಶೋಕದಿಂದ ಪೀಡಿತವಾಗಿದೆಯೋ ಅವನು.
ರಾಮಾನುಜರ ಸಾರ. ರಾಮಾನುಜರು ಇಡೀ ಅಧ್ಯಾಯದ ಸಾರವನ್ನು ಈ ಕೊನೆಯ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ: ಆ ಮಹಾಮನಸ್ಕನೂ, ಪರಮ ಕರುಣಾಮಯನೂ, ದೀರ್ಘ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವವನೂ, ಪರಮ ಧಾರ್ಮಿಕನೂ ಆದ ಪಾರ್ಥನು — ಯಾರನ್ನು ಮತ್ತು ಯಾರ ಸಹೋದರರನ್ನು ಲಾಕ್ಷಾಗೃಹದಂತಹ ಘೋರ ಕೊಲೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ವಂಚಿಸಲಾಗಿತ್ತೋ, ಮತ್ತು ಯಾರಿಗೆ ಪರಮ ಪುರುಷನೇ ಸಹಾಯಕನಾಗಿದ್ದನೋ ಅವನು — ನಿನ್ನವರು ಸಾಯಲಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಬಂಧುಸ್ನೇಹ, ಪರಮ ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ-ಅಧರ್ಮದ ಭಯದಿಂದ, ಇಡೀ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಬೆವರಿನಿಂದ ತೊಯ್ದು, "ನಾನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಹೋರಾಡುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಬಂಧುಗಳ ವಿಯೋಗದ ಶಂಕೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಶೋಕದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ, ಬಾಣಸಹಿತ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ರಥದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಬಿಟ್ಟನು.
ರಾಮಾನುಜರ ಈ ಸಾರದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ ಗೌರವವಿದೆ — ಅವನ ಗುಣಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ, ಅವನ ನೋವಿನ ಬಗ್ಗೆಯೂ.
ಸಂಜಯನ ದೃಷ್ಟಿ — ಮತ್ತು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ. ನೆನಪಿಡಿ, ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಂಜಯನು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ಇದು ಬಹುಶಃ ಒಂದು ಕ್ಷಣದ ಆಸೆಯಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದು — "ಅರ್ಜುನನು ಬಿಲ್ಲು ಕೆಳಗಿಟ್ಟನು!" ಆದರೆ ಕಥೆ ತಿಳಿದವರಿಗೆ ಗೊತ್ತು, ಇದು ಅಂತ್ಯವಲ್ಲ, ಆರಂಭ.
ಅಧ್ಯಾಯದ ಅಂತ್ಯ — ಮತ್ತು ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ. ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯ ಅರ್ಜುನನು ಕುಳಿತುಬಿಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ — ಯಾವುದೇ ಪರಿಹಾರವಿಲ್ಲದೆ. ಕೃಷ್ಣನು ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಉಪದೇಶವನ್ನೂ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಗೀತೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನ ಕುಳಿತಿರುವ, ಮುರಿದುಹೋದ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕನಾದ ಈ ಯೋಧನ ಮುಂದೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳಲಿದೆ.
AI-assisted draft translation — under review.