ಭಗವದ್ಗೀತೆ · Sankhya Yogaಅಧ್ಯಾಯ 2, ಶ್ಲೋಕ 1 (2.1)
ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ · ಸಞ್ಜಯಃ
ಸಞ್ಜಯ ಉವಾಚ
ತಂ ತಥಾ ಕೃಪಯಾಽಽವಿಷ್ಟಮ್ ಅಶ್ರುಪೂರ್ಣಾಕುಲೇಕ್ಷಣಮ್
ವಿಷೀದನ್ತಮಿದಂ ವಾಕ್ಯಮುವಾಚ ಮಧುಸೂದನಃ
॥ 2.1 ॥
taṃ tathā kṛpayā''viṣṭam aśrupūrṇākulekṣaṇam
viṣīdantamidaṃ vākyamuvāca madhusūdanaḥ
ಅನುವಾದ
"ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ಕರುಣೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿ ವ್ಯಾಕುಲವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳ, ವಿಷಾದದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದ ಆ (ಅರ್ಜುನನಿಗೆ) ಮಧುಸೂದನನು (ಕೃಷ್ಣನು) ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು."
ಭಾವಾರ್ಥ
ಮೂರು ಪದಗಳು, ಒಂದು ಚಿತ್ರ. ಸಂಜಯನು ಅರ್ಜುನನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮೂರು ವಿಶೇಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: kṛpayāviṣṭam (ಕರುಣೆಯಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ), aśru-pūrṇākulekṣaṇam (ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ವ್ಯಾಕುಲ ಕಣ್ಣುಗಳು), viṣīdantam (ಮುಳುಗುತ್ತಿರುವ). ಮೊದಲ ಪದ 1.28 ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ — ಅದೇ "ಕೃಪಯಾವಿಷ್ಟ". ಎರಡನೆಯದು ಹೊಸದು — ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಣ್ಣೀರಿನ ಸ್ಪಷ್ಟ ವರ್ಣನೆ. ಶ್ರೀಧರರು: aśrubhiḥ pūrṇe ākule īkṣaṇe yasya tam — ಯಾರ ಎರಡೂ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿ ವ್ಯಾಕುಲವಾಗಿವೆಯೋ ಅವನು.
ಮಹಾನ್ ಯೋಧನ ಕಣ್ಣೀರು. ಗೀತೆ ತನ್ನ ನಾಯಕನ ದೌರ್ಬಲ್ಯವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅರ್ಜುನನು ಅಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ — ಮತ್ತು ಸಂಜಯನು ಇದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಗೀತೆಯ ಉಪದೇಶ ಯಾವುದೋ "ಆದರ್ಶ, ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾದ" ವ್ಯಕ್ತಿಗಲ್ಲ, ಒಡೆದುಹೋದ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
"Madhusūdana" — ಈ ಸಂಬೋಧನೆಯ ಆಯ್ಕೆ. ಸಂಜಯನು ಇಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು "ಮಧುಸೂದನ" — ಮಧು ಎಂಬ ಅಸುರನನ್ನು ಕೊಂದವನು — ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅನೇಕ ಶಿಕ್ಷಕರು ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಕೇತವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ: ಹೊರಗಿನ ಅಸುರನನ್ನು ಕೊಂದವನು ಈಗ ಅರ್ಜುನನೊಳಗಿನ "ಅಸುರ"ನನ್ನು — ಶೋಕ ಮತ್ತು ಮೋಹವನ್ನು — ದೂರ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಸಾಂಕೇತಿಕ ಓದು, ಶ್ಲೋಕದ ಅಕ್ಷರಶಃ ಅರ್ಥವಲ್ಲ.
ಕೃಷ್ಣನ ತಿರುವು. ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನದು ಒಂದೇ ವಾಕ್ಯವಿತ್ತು (1.25). ಈಗ ಅವನು "ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ" — ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ ಗೀತೆಯ ಉಪದೇಶ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
AI-assisted draft translation — under review.