भगवद्गीता · Sankhya Yogaअध्याय 2, श्लोक 1 (2.1)

तीन शब्द, एक चित्र. संजय अर्जुनाची अवस्था तीन विशेषणांत सांगतो: kṛpayāviṣṭam (करुणेने व्यापलेला), aśru-pūrṇākulekṣaṇam (अश्रूंनी भरलेले व्याकूळ डोळे), viṣīdantam (बुडत चाललेला). पहिला शब्द 1.28 ची पुनरावृत्ती करतो — तेच "कृपया आविष्ट". दुसरा नवा आहे — पहिल्यांदाच अश्रूंचे स्पष्ट वर्णन. श्रीधर: aśrubhiḥ pūrṇe ākule īkṣaṇe yasya tam — ज्याचे दोन्ही डोळे अश्रूंनी भरलेले आणि व्याकूळ आहेत.

महान योद्ध्याचे अश्रू. गीता आपल्या नायकाचा दुबळेपणा लपवत नाही. अर्जुन रडत आहे — आणि संजय ही गोष्ट सरळ सांगतो. यावरून दिसते की गीतेचा उपदेश एखाद्या "आदर्श, खंबीर" व्यक्तीसाठी नाही, तर एका खचलेल्या माणसासाठी आहे.

"Madhusūdana" — या संबोधनाची निवड. संजय येथे कृष्णाला "मधुसूदन" — मधू नावाच्या असुराला मारणारा — म्हणतो. अनेक शिक्षक यात एक संकेत पाहतात: जो बाहेरच्या असुराला मारतो, तो आता अर्जुनाच्या आतील "असुर" — शोक आणि मोह — दूर करील. हे प्रतीकात्मक वाचन आहे, श्लोकाचा शब्दशः अर्थ नव्हे.

कृष्णाचे वळण. पहिल्या अध्यायात कृष्णाचे एकच वाक्य होते (1.25). आता ते "हे वचन बोलतात" — आणि इथूनच गीतेचा उपदेश सुरू होतो.