भगवद्गीता · Sankhya Yogaअध्याय 2, श्लोक 2 (2.2)

Kaśmala — "मळ". कृष्ण अर्जुनाच्या अवस्थेला kaśmala म्हणतात — मनाचा मळ, धुके, एक प्रकारची मूर्च्छा. श्रीधर: ayaṃ mohaḥ — हा मोह. मधुसूदन याची व्याख्या देतात: स्वधर्मापासून तोंड फिरवणे, ज्याबरोबर करुणेतून जन्मलेला भ्रम आणि अश्रू इत्यादी आहेत — शिष्ट लोकांनी निंदिल्यामुळे "मलिन".

लक्षात घ्या: अर्जुनाने आपल्या युक्तिवादांना धर्म म्हटले होते; कृष्ण त्याच्या अवस्थेला "मळ" म्हणतात. युक्तिवादांचे खंडन सुरू करण्याआधी कृष्ण युक्तिवादांचे मूळ ओळखतात — मोह.

"Kutas" — कोठून? मधुसूदन एक सुंदर विश्लेषण देतात: "कोठून" या प्रश्नामागे तीन संभाव्य कारणे आहेत ज्यांसाठी कोणी युद्ध सोडू शकतो — मोक्षाची इच्छा, स्वर्गाची इच्छा, किंवा कीर्तीची (यशाची) इच्छा. आणि श्लोकाची दुसरी ओळ तीन विशेषणांनी तिन्ही नाकारते:

• Anārya-juṣṭam — मोक्ष इच्छिणारे श्रेष्ठ लोक हे स्वीकारत नाहीत (हा मोक्षाचा मार्ग नाही);
• Asvargyam — स्वर्ग मिळवून देत नाही;
• Akīrti-karam — यश नव्हे, अपयश देते.

म्हणजे, कृष्ण म्हणतात: तुझा हा निर्णय ना आध्यात्मिक लाभ देतो, ना धार्मिक पुण्य, ना सामाजिक सन्मान.

शिकवण्याची शैली. कृष्ण सहानुभूतीच्या शब्दांनी सुरुवात करत नाहीत. हे कठोर वाटू शकते. पण संदर्भ पाहा: युद्ध सुरू व्हायच्या बेतात आहे, अर्जुनाची प्रतिक्रिया हजारो लोकांचे भाग्य बदलू शकते. कृष्ण आधी अर्जुनाला जागे करतात. सांत्वन आणि ज्ञान नंतर येतील (2.11 पासून).