ഭഗവദ്ഗീത · Sankhya Yogaഅദ്ധ്യായം 2, ശ്ലോകം 1 (2.1)

മൂന്നു വാക്കുകൾ, ഒരു ചിത്രം. സഞ്ജയൻ അർജുനന്റെ അവസ്ഥ മൂന്നു വിശേഷണങ്ങളിൽ പറയുന്നു: kṛpayāviṣṭam (കാരുണ്യത്താൽ ആവേശിക്കപ്പെട്ടവൻ), aśru-pūrṇākulekṣaṇam (കണ്ണീർ നിറഞ്ഞ വ്യാകുലമായ കണ്ണുകൾ), viṣīdantam (മുങ്ങിത്താഴുന്നവൻ). ആദ്യത്തെ വാക്ക് 1.28 ആവർത്തിക്കുന്നു — അതേ "കൃപയാ ആവിഷ്ടം". രണ്ടാമത്തേത് പുതിയതാണ് — കണ്ണീരിന്റെ ആദ്യത്തെ വ്യക്തമായ വിവരണം. ശ്രീധരസ്വാമി: aśrubhiḥ pūrṇe ākule īkṣaṇe yasya tam — ആരുടെ രണ്ടു കണ്ണുകളും കണ്ണീർ നിറഞ്ഞ് വ്യാകുലമായിരിക്കുന്നുവോ അവനെ.

മഹായോദ്ധാവിന്റെ കണ്ണീർ. ഗീത തന്റെ നായകന്റെ ദൗർബല്യം മറച്ചുവയ്ക്കുന്നില്ല. അർജുനൻ കരയുകയാണ് — സഞ്ജയൻ ഇതു നേരിട്ടു പറയുന്നു. ഗീതയുടെ ഉപദേശം ഏതെങ്കിലും "ആദർശവാനായ, കരുത്തനായ" ഒരാൾക്കുവേണ്ടിയല്ല, തകർന്നുപോയ ഒരു മനുഷ്യനുവേണ്ടിയാണെന്ന് ഇതു കാണിക്കുന്നു.

"Madhusūdana" — ഈ സംബോധനയുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്. സഞ്ജയൻ ഇവിടെ കൃഷ്ണനെ "മധുസൂദനൻ" — മധു എന്ന അസുരനെ വധിച്ചവൻ — എന്നു വിളിക്കുന്നു. പല ആചാര്യന്മാരും ഇതിൽ ഒരു സൂചന കാണുന്നു: പുറത്തുള്ള അസുരനെ വധിക്കുന്നവൻ ഇനി അർജുനന്റെ ഉള്ളിലെ "അസുരനെ" — ദുഃഖത്തെയും മോഹത്തെയും — അകറ്റും. ഇത് പ്രതീകാത്മകമായ വായനയാണ്, ശ്ലോകത്തിന്റെ അക്ഷരാർത്ഥമല്ല.

കൃഷ്ണന്റെ വഴിത്തിരിവ്. ഒന്നാം അധ്യായത്തിൽ കൃഷ്ണന് ഒരു വാക്യം മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ (1.25). ഇപ്പോൾ അദ്ദേഹം "ഈ വാക്കു പറയുന്നു" — ഇവിടെനിന്നാണ് ഗീതോപദേശം ആരംഭിക്കുന്നത്.