ಭಗವದ್ಗೀತೆ · Kshetra Kshetrajna Vibhaga Yogaಅಧ್ಯಾಯ 13, ಶ್ಲೋಕ 20 (13.20)
ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ · ಶ್ರೀಭಗವಾನ್
ಕಾರ್ಯಕರಣಕರ್ತೃತ್ವೇ ಹೇತುಃ ಪ್ರಕೃತಿರುಚ್ಯತೇ
ಪುರುಷಃ ಸುಖದುಃಖಾನಾಂ ಭೋಕ್ತೃತ್ವೇ ಹೇತುರುಚ್ಯತೇ
॥ 13.20 ॥
kāryakaraṇakartṛtve hetuḥ prakṛtirucyate
puruṣaḥ sukhaduḥkhānāṃ bhoktṛtve heturucyate
ಅನುವಾದ
"ಕಾರ್ಯ (ಶರೀರ) ಮತ್ತು ಕರಣಗಳ (ಇಂದ್ರಿಯಗಳ) ಕರ್ತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಸುಖ-ದುಃಖಗಳ ಭೋಕ್ತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಪುರುಷನನ್ನು ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ."
ಭಾವಾರ್ಥ
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು. kāryaṃ śarīraṃ, karaṇāni tatsthāni trayodaśa — ಕಾರ್ಯ = ಶರೀರ; ಕರಣಗಳು = ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಹದಿಮೂರು (ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ, ಅಹಂಕಾರ); guṇāś ca prakṛtisaṃbhavāḥ sukhaduḥkhamohātmakāḥ karaṇāśrayatvāt karaṇagrahaṇena gṛhyante.
ಆಚಾರ್ಯ ರಾಮಾನುಜರು. kāryaṃ śarīraṃ kāraṇāni jñānakarmātmakāni samanaskāni indriyāṇi — ಕಾರ್ಯ = ಶರೀರ; "ಕಾರಣಗಳು" = ಮನಸ್ಸು ಸಹಿತವಾದ ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯ-ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳು; teṣāṃ kriyākāritve puruṣādhiṣṭhitā prakṛtiḥ eva hetuḥ — ಅವುಗಳ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ, ಪುರುಷನಿಂದ ಅಧಿಷ್ಠಿತವಾದ ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಕಾರಣ.
AI-assisted draft translation — under review.