ಭಗವದ್ಗೀತೆ · Shraddhatraya Vibhaga Yogaಅಧ್ಯಾಯ 17, ಶ್ಲೋಕ 16 (17.16)
ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ · ಶ್ರೀಭಗವಾನ್
ಮನಃ ಪ್ರಸಾದಃ ಸೌಮ್ಯತ್ವಂ ಮೌನಮಾತ್ಮವಿನಿಗ್ರಹಃ
ಭಾವಸಂಶುದ್ಧಿರಿತ್ಯೇತತ್ ತಪೋ ಮಾನಸಮುಚ್ಯತೇ
॥ 17.16 ॥
manaḥ prasādaḥ saumyatvaṃ maunamātmavinigrahaḥ
bhāvasaṃśuddhirityetat tapo mānasamucyate
ಅನುವಾದ
"ಮನಸ್ಸಿನ ಪ್ರಸನ್ನತೆ, ಸೌಮ್ಯತೆ, ಮೌನ, ಆತ್ಮಸಂಯಮ ಮತ್ತು ಭಾವಗಳ ಶುದ್ಧಿ — ಇದನ್ನು ಮಾನಸಿಕ ತಪಸ್ಸು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ."
ಭಾವಾರ್ಥ
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು. manaḥprasādaḥ manasaḥ praśāntiḥ; maunaṃ vāṅniyamo 'pi manaḥsaṃyamapūrvako bhavati — ಮಾತಿನ ಸಂಯಮವೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಸಂಯಮದಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತದೆ.
ಆಚಾರ್ಯ ರಾಮಾನುಜರು. saumyatvaṃ manasaḥ pareṣām abhyudayaprāvaṇyam — ಸೌಮ್ಯತೆ = ಇತರರ ಉನ್ನತಿಯ ಕಡೆಗೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಒಲವು; manaḥprasādaḥ manasaḥ krodhādirahitatvam.
ಮಧುಸೂದನ ಸರಸ್ವತಿ. ಸೌಮ್ಯತೆ = saumanasyaṃ sarvalokahitaiṣitvaṃ pratiṣiddhācintanaṃ ca — ಪ್ರಸನ್ನ ಮನಸ್ಸು, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವುದು, ಮತ್ತು ನಿಷಿದ್ಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚಿಂತಿಸದಿರುವುದು; ಭಾವಶುದ್ಧಿ = kāmakrodhalobhādimalanivṛttiḥ — ಕಾಮ-ಕ್ರೋಧ-ಲೋಭದ ಕೊಳೆ ತೊಲಗುವುದು (16.21 ಶ್ಲೋಕದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ).
ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು. bhāvasaṃśuddhir vyavahāre māyārāhityam — ಭಾವಶುದ್ಧಿ = ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಮೋಸವಿಲ್ಲದಿರುವುದು; ಮೌನ = mananam.
ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು. ಮೌನ = mananaśīlatvam — ಮನನದ ಸ್ವಭಾವ; ಮತ್ತು ಸೌಮ್ಯತೆ = akrauryam.
AI-assisted draft translation — under review.