ಭಗವದ್ಗೀತೆ · Sankhya Yogaಅಧ್ಯಾಯ 2, ಶ್ಲೋಕ 12 (2.12)
ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ · ಶ್ರೀಭಗವಾನ್
ನ ತ್ವೇವಾಹಂ ಜಾತು ನಾಽಽಸಂ ನ ತ್ವಂ ನೇಮೇ ಜನಾಧಿಪಾಃ
ನ ಚೈವ ನ ಭವಿಷ್ಯಾಮಃ ಸರ್ವೇ ವಯಮತಃ ಪರಮ್
॥ 2.12 ॥
na tvevāhaṃ jātu nā''saṃ na tvaṃ neme janādhipāḥ
na caiva na bhaviṣyāmaḥ sarve vayamataḥ param
ಅನುವಾದ
"ನಾನು ಇಲ್ಲದಿದ್ದ, ಅಥವಾ ನೀನು ಇಲ್ಲದಿದ್ದ, ಅಥವಾ ಈ ರಾಜರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದ ಕಾಲ ಎಂದೂ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಮತ್ತು ಇದರ ನಂತರ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಇಲ್ಲವಾಗುವ ಕಾಲವೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲ."
ಭಾವಾರ್ಥ
ಮೂರು ಕಾಲಗಳು, ಒಂದು ಸತ್ತೆ. ಕೃಷ್ಣನು ಮೂರು ಕಾಲಗಳ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ: ಭೂತಕಾಲ ("ನಾನು/ನೀನು/ಇವರು ಇರಲಿಲ್ಲ — ಹಾಗಲ್ಲ"), ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯತ್ ("ನಾವು ಇರುವುದಿಲ್ಲ — ಹಾಗಲ್ಲ"). ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು: triṣv api kāleṣu nityā ātma-svarūpeṇa — ಆತ್ಮರೂಪದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಮೂರೂ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯರು. ಗಡಿಗೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿ ಒಡೆಯುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಆಕಾಶ (space) ನಿತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ — ಹಾಗೆಯೇ ದೇಹಗಳು ಹುಟ್ಟಿ ಅಳಿಯುತ್ತವೆ, ಆತ್ಮವಲ್ಲ.
"Aham, tvam, ime, vayam" — ನಾನು, ನೀನು, ಇವರು, ನಾವೆಲ್ಲರೂ. ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಎರಡು ವಿಷಯಗಳಾಗುತ್ತವೆ: (1) ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಕೃಷ್ಣನಿಗೂ ಅಷ್ಟೇ ಸತ್ಯ ಎಂದು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ; (2) ಮತ್ತು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದಾರ್ಶನಿಕ ಚರ್ಚೆ — "ನಾವೆಲ್ಲರೂ" ಎಂಬ ಬಹುವಚನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆತ್ಮಗಳ ಕಡೆಗೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆಯೇ?
ಸಂದರ್ಭದಿಂದ ಈ ಶ್ಲೋಕ ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ. ಅರ್ಜುನನ ದುಃಖವಿದ್ದದ್ದು: "ಈ ಜನರು ಸಾಯುತ್ತಾರೆ." ಕೃಷ್ಣನ ಮೊದಲ ಉತ್ತರ: "ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಈ ಜನರು ಏನಾಗಿದ್ದಾರೋ ಅದು ಎಂದಿಗೂ ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ." ಶೋಕದ ಮೂಲ ಕಾರಣ — ನಾಶ — ತಪ್ಪೆಂದು ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.
AI-assisted draft translation — under review.