ഭഗവദ്ഗീത · Sankhya Yogaഅദ്ധ്യായം 2, ശ്ലോകം 12 (2.12)
മൂല സംസ്കൃതം · ശ്രീഭഗവാന്
ന ത്വേവാഹം ജാതു നാഽഽസം ന ത്വം നേമേ ജനാധിപാഃ
ന ചൈവ ന ഭവിഷ്യാമഃ സര്വേ വയമതഃ പരമ്
॥ 2.12 ॥
na tvevāhaṃ jātu nā''saṃ na tvaṃ neme janādhipāḥ
na caiva na bhaviṣyāmaḥ sarve vayamataḥ param
പരിഭാഷ
"ഞാനില്ലാതിരുന്ന ഒരു കാലം ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല, നീയോ ഈ രാജാക്കന്മാരോ ഇല്ലാതിരുന്ന കാലവും ഇല്ല; ഇതിനുശേഷം നാമെല്ലാവരും ഇല്ലാതാകുന്ന കാലവും ഉണ്ടാവില്ല."
ഭാവാർത്ഥം
മൂന്നു കാലങ്ങൾ, ഒരു സത്ത. കൃഷ്ണൻ മൂന്നു കാലങ്ങളെക്കുറിച്ചു പറയുന്നു: ഭൂതകാലം ("ഞാൻ/നീ/ഇവർ ഇല്ലായിരുന്നു — അങ്ങനെയല്ല"), ഭാവി ("നാം ഇല്ലാതാകും — അങ്ങനെയല്ല"). ശങ്കരാചാര്യർ: triṣv api kāleṣu nityā ātma-svarūpeṇa — ആത്മസ്വരൂപത്തിൽ എല്ലാവരും മൂന്നു കാലങ്ങളിലും നിത്യരാണ്. കുടങ്ങൾ ഉണ്ടാവുകയും ഉടയുകയും ചെയ്യുന്നു, പക്ഷേ ആകാശം (space) നിത്യമായി നിലകൊള്ളുന്നു — അതുപോലെ ശരീരങ്ങൾ ഉണ്ടാവുകയും മായുകയും ചെയ്യുന്നു, ആത്മാവല്ല.
"Aham, tvam, ime, vayam" — ഞാൻ, നീ, ഇവർ, നാമെല്ലാവരും. കൃഷ്ണൻ തന്നെത്തന്നെയും ഉൾപ്പെടുത്തുന്നു. ഇതിലൂടെ രണ്ടു കാര്യങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്നു: (1) ഈ സിദ്ധാന്തം കൃഷ്ണനും അത്രതന്നെ സത്യമാണെന്ന് അർജുനനു തോന്നുന്നു; (2) ഏറ്റവും വലിയ ദാർശനികചർച്ച — "നാമെല്ലാവരും" എന്ന ബഹുവചനം വ്യത്യസ്ത ആത്മാക്കളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ടോ?
സന്ദർഭത്തിൽ ഈ ശ്ലോകം എന്തുകൊണ്ടു പ്രധാനം. അർജുനന്റെ ദുഃഖം ഇതായിരുന്നു: "ഇവർ മരിച്ചുപോകും." കൃഷ്ണന്റെ ആദ്യത്തെ ഉത്തരം: "യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇവർ ആരാണോ, അത് ഒരിക്കലും മരിക്കുന്നില്ല." ദുഃഖത്തിന്റെ മൂലകാരണം — നാശം — തന്നെ തെറ്റാണെന്നു തെളിയുന്നു.
AI-assisted draft translation — under review.