ಭಗವದ್ಗೀತೆ · Sankhya Yogaಅಧ್ಯಾಯ 2, ಶ್ಲೋಕ 25 (2.25)
ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ · ಶ್ರೀಭಗವಾನ್
ಅವ್ಯಕ್ತೋಽಯಮಚಿನ್ತ್ಯೋಽಯಮವಿಕಾರ್ಯೋಽಯಮುಚ್ಯತೇ
ತಸ್ಮಾದೇವಂ ವಿದಿತ್ವೈನಂ ನಾನುಶೋಚಿತುಮರ್ಹಸಿ
॥ 2.25 ॥
avyakto'yamacintyo'yamavikāryo'yamucyate
tasmādevaṃ viditvainaṃ nānuśocitumarhasi
ಅನುವಾದ
"ಇದನ್ನು (ಆತ್ಮವನ್ನು) ಅವ್ಯಕ್ತ (ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಕಾಣದ್ದು), ಅಚಿಂತ್ಯ (ಮನಸ್ಸಿನ ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ಮೀರಿದ್ದು) ಮತ್ತು ಅವಿಕಾರಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಹೀಗೆ ತಿಳಿದು ನೀನು ಶೋಕಿಸಬಾರದು."
ಭಾವಾರ್ಥ
ಇನ್ನೂ ಮೂರು ವಿಶೇಷಣಗಳು — ಜ್ಞಾನದ ಮಿತಿಗಳು.
- Avyakta — ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಹಿಡಿತದಿಂದ ಹೊರಗೆ. ಕಣ್ಣು, ಕಿವಿ, ಕೈ — ಯಾವುದೂ ಇದನ್ನು ವಿಷಯದಂತೆ ಹಿಡಿಯಲಾರದು.
- Acintya — ಮನಸ್ಸಿನ ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಹೊರಗೆ. ನಾವು ಯಾವುದನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆಯೋ ಅದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ತಿಳಿದ ವಸ್ತುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇರುತ್ತದೆ; ಆತ್ಮ ಹಾಗಲ್ಲ.
- Avikārya — ಬದಲಾವಣೆಯಿಲ್ಲದ್ದು. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಉದಾಹರಣೆ: ಹಾಲು ಹೆಪ್ಪಿನಿಂದ ಮೊಸರಾಗುತ್ತದೆ — ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆತ್ಮ ಹಾಗೆ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಭಾಗಗಳಿಲ್ಲ.
ಜ್ಞಾನದ ಕ್ರಮ. ಮೊದಲು ಆತ್ಮವನ್ನು ಭೌತಿಕ ನಾಶಕ್ಕೆ ಮೀರಿದ್ದೆಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು (2.23–2.24); ಈಗ ಜ್ಞಾನದ ಸಾಧನಗಳಿಗೂ (ಇಂದ್ರಿಯ, ಮನಸ್ಸು) ಮೀರಿದ್ದೆಂದು. ಅಂದರೆ ಆತ್ಮವನ್ನು ಒಂದು "ವಸ್ತು"ವಿನಂತೆ ತಿಳಿಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ — ಅದು ಎಲ್ಲ ತಿಳಿವಿನ ಆಧಾರ (2.18 ಶ್ಲೋಕದ "aprameya" ನೋಡಿ).
"Tasmāt… na anuśocitum arhasi" — ಆದ್ದರಿಂದ ಶೋಕಿಸಬೇಡ. ಇಡೀ ಪ್ರಕರಣದ ನಿಷ್ಕರ್ಷ: ಯಾವುದು ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅಳಿಯುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಯಾವುದನ್ನು ಯಾರೂ ಮುಟ್ಟಲಾರರೋ — ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಶೋಕವೇಕೆ?
AI-assisted draft translation — under review.